فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش به واکاوی ژرف کنش‌های هویت‌ساز وبازتولید هویت در بستر کنش‌گری نوجوانان در پلتفرم اینستاگرام پرداخته است. قلمرو این پژوهش زیست‌جهان دانش‌آموزان پسر دبیرستانی شهر پرند است. داده‌های پژوهش با رویکرد کیفی و از طریق مصاحبه‌های عمیق نیمه‌ساختاریافته با 15 کنشگر نوجوان و تحلیل مضمونی گردآوری و تحلیل شده است. یافته‌های پژوهش آشکار می‌سازد که اینستاگرام به‌مثابه یک کنشگر واسط و میانجی در فرآیندهای هویت‌سازی، نقشی چندوجهی و دیالکتیکی ایفا می‌کند. این پلتفرم رسانه‌ای، بستری برای بازتعریف مداوم هویت، کنش‌های خودبازنمایی و خودابرازی هویتی نوجوانان محسوب می‌شود. نوجوانان از این رسانه برای توسعه سرمایه‌های فرهنگی/اجتماعی، ارتقای مهارت‌های فردی و بازتولید مستمر هویت اجتماعی استفاده می‌کنند. فرآیندهای خودابرازی و الگوپذیری در این فضا، امکان نمایش خلاقانه خویشتن و کسب اعتبار اجتماعی را میسر می‌سازد. با این حال، مطالعه حاضر آسیب‌های بالقوه مصرف مفرط اینستاگرام را نیز آشکار می‌سازد. وابستگی به فضای مجازی می‌تواند منجر به گسست از زیست‌جهان واقعی، بحران هویتی و انزوای اجتماعی شود. نوجوانان در این فرآیند با خطر از دست دادن مرزهای هویتی و گرفتار شدن در چرخه بازنمایی‌های کاذب مواجه می‌شوند. پژوهش حاضر بر ماهیت چندلایه و متناقض اینستاگرام در فرآیندهای هویت‌سازی تأکید می‌ورزد. این پلتفرم هم‌زمان حامل ظرفیت‌های توانمندسازی و آسیب‌های بالقوه است که نیازمند مداخلات تربیتی/آموزشی هوشمندانه از سوی نهادهای خانوادگی و آموزشی می‌باشد. نتایج این پژوهش ضرورت رویکردی میان‌رشته‌ای برای درک پیچیدگی‌های هویت‌ساز در عصر رسانه‌های دیجیتال را آشکار می‌سازد و لزوم بازاندیشی مستمر در راهبردهای تربیتی متناسب با تحولات فناورانه را خاطرنشان می‌کند