ارزیابی شرکت هند شرقی بریتانیا از تجارت در خلیج فارس دهة آغازین قرن سیزدهم هجری قمری
نویسندگان
1 استادیار پژوهشکده تاریخ پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی
doi
چکیده
در دهة آغازین سدة سیزدهم هجری قمری/ دهة پایانی سدة هجدهم میلادی، حجم درخور توجهی از کالاهای ضروری منطقه و بینالملل در محدودة آبی و خاکی خلیج فارس ارائه و مبادله میشد. از سوی دیگر، هرگونه عاملی که به تزلزل در بازارهای منطقة هیدروپلیتیک خلیج فارس و حتی فراسوی این حوزه منجر میشد، زمینة رکود فعالیت تجاری در این منطقه را فراهم میکرد؛ ازاینرو، پیشبینی وضعیت و درنظرگرفتن راهکارهای مؤثر و کاربردی برای بهرهوری از تجارت در خلیج فارس از ضرورتهایی بود که بازرگانان و شرکتهای تجاری از جمله شرکت هند شرقی بریتانیا همواره مدنظر داشتند. شرکت هند شرقی بریتانیا از سالهای آغازین سدة یازدهم هجری قمری/ هفدهم میلادی از موقعیت تجاری خلیج فارس بهرهمند شده بود و در حفظ آن میکوشید. این پژوهش با تکیه بر سه گزارش جامع از کارگزاران شرکت هند شرقی بریتانیا، ضمن بازخوانی ارزیابی آنها از بازارهای خلیج فارس در دهة آغازین قرن سیزدهم هجری قمری/ دهة پایانی سدة هجدهم میلادی، وضعیت تجاری منطقه و پیامدهای آن را در بازة زمانی ده ساله بررسی و تحلیل میکند. ارائة تفسیر از موقعیت تجاری این منطقة هیدروپلیتیک که به شکلگیری تحرکات سیاسی شرکت هند شرقی بریتانیا در دهة دوم سدة سیزدهم هجری قمری/ آغاز سدة نوزدهم میلادی منجر شد، از دستاوردهای این پژوهش است.