الگوی حکمرانیِ تنظیمگری رسانههای صوت و تصویر فراگیر ایران
نویسندگان
1 استاد گروه رادیو، دانشکده تولید رادیو و تلویزیون، دانشگاه صداوسیما، تهران، ایران. ( نویسنده مسئول)
2 دانشیار گروه فرهنگ و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
3 دانشجوی دکتری مدیریت رسانه، گروه ارتباطات، روزنامهنگاری و رسانه، دانشکده علوم اجتماعی، ارتباطات و رسانه، واحد تهران مرکزی، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.
doi
10.22083/jccs.2024.476947.3935چکیده
تنظیمگری بهعنوان یک عنصر کلیدی در حکمرانی شناخته میشود. نهادهای تنظیمگر با استفاده از مکانیسمهای اصلاح رفتار، به اجرای سیاستگذاری، توسعه صنعت، افزایش رقابت و تأمین منفعت عمومی در بازارها و جامعه میپردازند. به همین منظور هدف پژوهش حاضر بهعنوان یک ضرورت، ارائه نظام تنظیمگری در حکمرانی رسانههای صوت تصویر در ایران است. این پژوهش با استفاده از روش تحقیق گراندد تئوری و با مشارکت هدفمند 22 نفر از سه گروه شامل مدیران صنعت (بازار) رسانه، خبرگان و متخصصان رسانه و مدیران تنظیمگری رسانه به صورت مصاحبه نیمه ساختاریافته و با روش تحلیل دادههای کدگذاری باز، محوری و انتخابی انجام شد و به الگوی پارادایمی نظام تنظیم گری رسانه دست یافت. یافتههای پژوهش نشان میدهد که شرایط علّی شامل اهداف (مانند تأمین منافع ذینفعان اجتماعی، حاکمیتی و صنعت رسانه) و عوامل نیاز به تنظیمگری (مانند تغییر سپهر رسانه، تغییر نقش حاکمیت، ...) است. شرایط زمینهای شامل ارزشهای اساسی، هنجارهای حاکم و مدلهای تنظیمگری (مانند تنظیمگری حاکمیتی، مشارکتی، خود تنظیمگری و تنظیمگری چندوجهی) است. شرایط مداخلهگر شامل انواع نهاد تنظیمگر، محدوده تنظیمگری، موانع و چالشهای تنظیمگری تعریف میشود و پدیده مرکزی این پژوهش طراحی نظام تنظیمگری رسانه شامل مکانیسمهای اصلاح رفتار، فرم سازمانی (مانند: گونههای استقلال، ...) و شاخصهای اصلی تنظیمگری رسانه (مانند استقلال، پاسخگویی، شفافیت،...) است. شرایط کنشها و واکنشها شامل کارکردها و شئون اصلی تنظیمگری و استقرار نظام تنظیمگری میشود. نتایج نشان میدهد که کاربست نظام تنظیم گری (مانند اعمال تنظیمگری، ارزیابی و سنجش عملکرد نهاد تنظیمگر، ...) به تحقق منفعت عمومی و خصوصی منجر خواهد شد.
