تحلیل عوامل مضمونآفرینی با اصطلاحات خوشنویسی در شعر صائب تبریزی
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
2 استادیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران
3 دانشیار گروه زبان و ادبیات فارسی، واحد تبریز، دانشگاه آزاد اسلامی، تبریز، ایران.
doi
10.22054/ltr.2019.38339.2517چکیده
مهمترین ویژگی شعر فارسی در سبک هندی مضمونآفرینی است. در این شگرد، شاعر میان عناصر دور از هم و به ظاهر بیارتباط، پیوند ایجاد میکند که از رهگذر شباهتها، مجاورتها و تضادها، مشارکت در کارکرد، مجانست و قراردادهای ادبی به دست میآید. صائب تبریزی مضامین تازهای را با اصطلاحات خوشنویسی ساخته و این هنر او تاکنون بررسی نشده است. مقالة حاضر مضمونآفرینی با اصطلاحات خوشنویسی را در دیوان صائب تحلیل میکند. در این پژوهش توصیفی- تحلیلی، پس از فراهم آوردن چارچوب نظری، مدل مفهومی تدوین یافت. سپس بر اساس آن، ابیات جلد نخست دیوان غزلیات صائب تحلیل شد. محققان در فرآیند بررسی معنی و درک حاصل از واژگان و تصاویر اشعار صائب به الگویی از مضمونسازی راه بردند که نشان میدهد چگونه صائب در بهکارگیری نام خطهای مختلف، ابزار، ژانرها، اصطلاحات اصول و قواعد خوشنویسی و آمیختن آنها با عناصر صورخیال به مضمونآفرینی دست یافته است.
