وابستگی سیاسی، اقتصادی و فرهنگی پهلوی دوم به انگلیس

نویسندگان

1 استادیار گروه تاریخ فرهنگ و تمدن اسلامی دانشگاه پیام نور، مرکز تهران جنوب

2 دانش‌آموخته دکترای تاریخ ایران دوره اسلامی دانشگاه شهید بهشتی

3 گروه تاریخ و تمدن ملل اسلامی، دانشکده الهیات، دانشگاه فردوسی مشهد، مشهد، ایران

doi
چکیده

وابستگی ایران به انگلستان در دوره سلطنت محمدرضا پهلوی و دخالت آن کشور در امور ایران قابل مشاهده است. نقش انگلیسی­ها در کودتای 28 مرداد 1332 موجب احساس دِین بیشتر شاه نسبت به حامیان خود شد و راه را برای دخالت هر چه بیشتر آن‌ها در امور ایران فراهم ساخت. این دخالت­ها محدود به مسائل سیاسی نمی­شد و ابعاد اقتصادی و فرهنگی را نیز در بر می­گرفت. پژوهش حاضر که با مراجعه به کتب و اسناد صورت گرفته، با روش توصیفی- تحلیلی در پی آن است که جنبه­های مختلف نفوذ و دخالت­های انگلیس را در امور نظامی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی ایران مورد پژوهش قرار دهد. یافته­های این پژوهش حاکی از آن است که انگلیسی­ها مخصوصاً با انتخاب مهره­های متمایل به خود در مناصب مهم، سیاست­های راهبردی‌شان را در ایران دنبال می­کردند. از جنبه اقتصادی روابط اقتصادی ایران و انگلیس کاملاً به سود آن کشور بود و منابع مالی هنگفتی برای آن‌ها به همراه آورد. در عرصه فرهنگی نیز انگلیسی­ها کوشیدند با اقدامات فرهنگی متنوع، در جهت سوق دادن افکار جامعه ایرانی با سیاست­های خود حرکت کنند.