ارائه یک مدل مفهومی از پویایی‌ هم‌پیوندی آب - انرژی - غذا در ایران: رویکرد سیستمی

نویسندگان

1 استادیار دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

2 کارشناسی ارشد اقتصاد انرژی دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

3 کارشناسی ارشد اقتصاد انرژی دانشکده اقتصاد، دانشگاه خوارزمی، تهران، ایران

doi
10.22054/eenr.2019.12483
چکیده

با توجه به تقاضای روزافزون آب، انرژی و غذا در دهه‌های آینده، فشار بر این سه بخش افزایش یافته است و اهمیت نگرش سیستمی به مسائل هم‌پیوندی بین آب ـ انرژی ـ غذا بیش از پیش نمایان شده است. در همین راستا هدف اصلی این تحقیق ارائه یک مدل مفهومی از هم‌پیوندی میان آب ـ غذا ـ انرژی با استفاده از سیستم پویا برای ایران و تحلیل عوامل تأثیرگذار بر این رابطه است. به همین منظور ابتدا هریک از زیر بخش‌های آب، غذا و انرژی مدل‌سازی شده و در نهایت به مدل‌سازی مفهومی یکپارچه در خصوص رابطه‌ هریک از زیر بخش‌های ذکر شده با یکدیگر پرداخته شده است. به عنوان کاربستی از هم‌پیوندی مذکور، شاخص بهره‌وری اقتصادی آب ـ انرژی ـ غذا برای دوره زمانی 1396 ـ 1383 محاسبه شده است. روند این شاخص در نتایج تحقیق، فراز و نشیب داشته و از سال 1392 به بعد روند صعودی و ملایمی را طی کرده است؛ هرچند هیچ گاه به سطح شاخص در سال 1385 نرسیده است. با یک نگاه آسیب‌شناسانه و نظام‌مند در جهت کاهش ریسک امنیت انرژی ـ آب ـ غذا، می‌بایست این سه بخش در کارکردی منظم و هماهنگ با یکدیگر مورد بررسی قرار گرفته شوند. یافته‌های تحقیق لزوم توجه به این هم‌پیوندی در سیاست‌گذاری و تنظیم مقررات در این حوزه در کشور را نمایان می‌کند.