فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

این پژوهش، دو عامل سنت­های ادبی و نوآوری را در کتاب سرگذشت حاجی‌بابای اصفهانی اثر موریه ترجمۀ میرزا حبیب اصفهانی بررسی کرده است. از آنجا که از این کتاب همواره به عنوان یکی از اولین نمونه­های داستان‌نویسی جدید فارسی یاد می­شود، بررسی نقش هر یک از این دو عامل در این اثر می­تواند در شناخت بهتر سیر تحولات ادبیات داستانی ایران راهگشا باشد. این پژوهش به روش توصیفی- تحلیلی به این امر پرداخته و ترکیب متعادل عناصر سنتی و جدید را در این کتاب نشان داده است. بر مبنای نتایج به­دست آمده، این کتاب در بخش عناصر داستان ترکیب به نسبت متعادلی از سنت­گرایی و نوآوری دارد. در مواردی نظیر واقع­گرایی و توجه به جزئیات در شخصیت­پردازی، تلاش برای باورپذیر کردن وقایع داستان، توصیفات جزئی و رعایت لحن، گرایشات نوگرایانه و در مبحث ایستایی شخصیت­ها و شیوه­های معرفی شخصیت، عوامل مؤثر در پیشبرد وقایع و برخی از بن­مایه‌های داستانی به ویژه در بخش­های عاشقانه، گرایشات سنت­گرایانه غالب‌اند. در بحث زبان و شیوۀ نگارش با وجود تلاش موفق نویسنده برای نوسازی زبان از آنجا که این نوسازی بیش از هر چیز تحت تأثیر اسلوب شاعرانۀ سعدی به‌خصوص در گلستان صورت گرفته، این نوگرایی را می‌توان برگرفته از سنت و در قالب احیای آن دانست. در مبحث درون‌مایه نیز انتقاد جدی از جامعۀ سنتی ایران و تقابل بین سنت و تجدد، مهم­ترین درون‌مایه اثر بوده و به شیوه­ای متعادل و با تکیه بر ریشه­های موجود در سنت به نقد عیوب آن پرداخته شده است.