دیدگاه سعدیپژوهان ایرانی دربارۀ حقوق و قواعد اجتماعی مورد استفاده و تأکید سعدی
نویسندگان
1 دانشیار، گروه زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
2 دانشجوی دکتری زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران
doi
10.22054/ltr.2018.24830.1992چکیده
ایران مهد ادب، فرهنگ و سجایای اخلاقی است. توجه به لزوم اخلاق از دیرباز مورد توجه شاعران و نویسندگان بوده است. در این میان شاعرانی بودند که با تکیه به نکات اخلاقی و اجتماعی به عنوان یک جامعهشناس به اجتماع اطراف خود نگاه میکردند. سعدی از آن دسته شاعرانی است که در این حیطه، گوی سبقت را از همطرازان خود ربوده است. او همچون جامعهشناسی آگاه به ریشهیابی آسیبهای اجتماعی میپردازد و آموزههای خود را به زبانی ساده برای اقشار مختلف مردم بیان میکند. در این پژوهش قواعد اجتماعی مورد تأکید سعدی از دیدگاه سعدیپژوهان بررسی شده است. در ادامه به بررسی این مسأله میپردازیم که پررنگترین مسأله جامعهشناختی مورد تأکید سعدی چیست؟ کدام قواعد اجتماعی مورد تأکید سعدی قابل تطبیق با نظریات جامعهشناسی امروز است؟ بنیانهای فکری و حقوق شهروندی سعدی در سه اصل انسان، حق و عدالت و دولت استوار است. او بر آرمانهایی چون صلح، تساهل، عدالت و برابری حقوق انسانی تأکید میورزد. سعدی به نوعی، تعاون و مشارکت اجتماعی را باور دارد؛ او مردم را به مشارکت بیشتر در امور حکومت ترغیب میکند و حاکمان را به رعایت حقوق مردم و رهنمون کردن آنها به سعادت ترغیب میکند. یکی از پربسامدترین موضوعات در زمینۀ فرهنگی و اجتماعی آثار سعدی، بشردوستی و اومانیسم است.