معیارسازی برای داوری فیلم سینمایی با استفاده از دانش ضمنی داوران و کارشناسان
نویسندگان
1 استاد گروه رادیو دانشگاه صداوسیما (نویسنده مسئول) khojasteh@iribu.ac.ir
2 مدرس دانشگاه آزاد اسلامی و احد بینالملل کیش و دانشکده خبر تهران lrz.dabbagh@gmail.com
doi
10.22083/jccs.2024.432711.3823چکیده
باوجود اهمیت ارزشیابی و داوری محصولات فرهنگی، هنری فقدان معیارهای عینی و روشن در جشنوارههای سینمایی، بهخصوص جشنواره فیلم فجر ازجمله مسائل حاشیهساز این رویداد مهم فرهنگی، هنری و مایه گلایه و ابهام بخش زیادی از جامعه هنری است. در این پژوهش تلاش شده تا دانش ضمنی داوران جشنواره سینمایی و کارشناسان سینما را به دانشی عینی و صریح تبدیل نماید و معیارهای روشنی برای ارزیابی فیلمهای سینمایی و مشاغل آن ارائه نماید. این پژوهش دارای رویکرد کیفی است و از «نظریۀ دادهبنیاد» بهعنوان روش پژوهش استفاده کرده است. برای این منظور با استفاده از مصاحبه که رایجترین روش استخراج دانش ضمنی در سطح فردی است، نظرات جمعی از خبرگان مشاغل مرتبط با حوزه فیلمسازی که سوابق داوری جشنوارههای مختلف را داشتهاند گردآوری، دستهبندی و مورد تجزیهوتحلیل قرار گرفت. بر اساس دادههای جمع آوری شده درمجموع به معیار و شاخصهای 5 جایزه اصلی جشنواره شامل تهیهکنندگی، فیلمبرداری، فیلمنامهنویسی، کارگردانی و بازیگری دست یافته که میتواند مورد استفاده در جشنوارههای فیلم قرار گیرد. بر پایه نتایج بهدستآمده ضمن ارائه یک پیشنهاد بنیادین و دو پیشنهاد اصلاحی، اعمال شاخص برای انجام فرایند داوری در جشنوارۀ فیلم فجر با شرایطی در اصلاح ساختاری انتخاب آثار برگزیده مورد تأکید قرارگرفته است. در همین رابطه پیشنهاد میشود معیارهای ارزیابی فیلمهای سینمایی در مشاغل موردنظر پیش از برگزاری جشنواره از طریق بحث و گفتگو با داوران، مشخص و به اطلاع شرکتکنندگان رسانده شود و از اساتید دانشگاه یا منتقدانی که علاوه بر توجه به رویکرد فرمالیستی، به دقایق نظری نیز توجه دارند، در گروه داوران استفاده شود.