فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

تأثیرات اجتماعی، بیولوژیکی، و اقتصادی خشک‏سالی‏ها بستگی به آمادگی کشاورزان برای پاسخ به آن دارد و اقدامات کشاورزان تحت تأثیر چگونگی ادراک آنان از خشک‏سالی است. ادراک کشاورزان از خشک­سالی، عامل مهمی در سیاست­گذاری­ها  و برنامه ریزی­های مدیریت منابع آب ذکر شده است. بنابراین، این پژوهش کیفی با هدف تحلیل ادراک کشاورزان حوضة آبریز دریاچة ارومیه (شهرستان میاندوآب) از خشک‏سالی و اثرها و پیامدهای آن انجام گرفت. جامعة موردمطالعه کشاورزان حوضة آبریز زرینه‏رود و سیمینه‏رود بودند؛ نمونه‏گیری به صورت هدفمند ملاک‏محور و با استفاده از روش گلولة برفی انجام گرفت. اطلاعات مورد نیاز از طریق مصاحبه‏های عمیق فردی و بحث‏های گروهی متمرکز با کشاورزان گردآوری شد و تجزیه و تحلیل داده‏ها نیز با استفاده از تحلیل محتوای جهت‏دار و نرم‏افزار مکس‏کیودا انجام گرفت. نتایج نشان داد بیشتر کشاورزان خشک‏سالی را پدیده‏ای اقلیمی می‏دانند؛ هرچند که عده‏ای نیز آن را ناشی از خشم و غضب خداوند، رفتارهای مخرب برخی کشاورزان، و سوء مدیریت مسئولان می‏دانند. کشاورزان افزایش نگرانی از آینده، تشدید خشک‏سالی و کم‏آبی، و افزایش اثرهای مخرب خشک‏سالی را انتظار دارند. هزینه‏کردن پس‏اندازها، استفاده از آبیاری پیشرفته، کشت گیاهان جای‏گزین و سازگار با خشک‏سالی، ذخیره‏سازی و بهینه‏سازی مصرف آب، دست روی دست گذاشتن، توکل به خدا و کمک گرفتن از نهادهای مذهبی، و مهاجرت به شهر از جمله کارهایی است که برای مقابله با خشک‏سالی یا کاهش اثرهای آن انجام می‏دهند. نتایج این مطالعه می‏تواند به اجرای مداخلات مناسب برای افزایش تاب‏آوری کشاورزان در برابر خشک‏سالی کمک کند.