الگوهای هم‏ نویسندگی و روندهای موضوعی پژوهش ‏های علمی ایران و جهان در حوزه سازمان‏دهی اطلاعات و دانش(2001-2020)

نویسندگان

1 کارشناس ارشد علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

2 استادیار، گروه علم اطلاعات و دانش‌شناسی، دانشگاه یزد، یزد، ایران

3 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی، دانشگاه تهران، تهران، ایران

doi
10.22054/jks.2020.50690.1299
چکیده

هدف از پژوهش حاضر تحلیل الگوهای هم نویسندگی روندهای پژوهش و ترسیم نقشه دانش آثار جهان و ایران در حوزه سازماندهی اطلاعات و دانش در وبگاه علم بود. پژوهش حاضر از نظر هدف کاربردی و از نظر روش‏ شناسی توصیفی با رویکرد علم‏ سنجی بود که در آن از فنون تحلیل هم ‏واژگانی و تحلیل شبکه اجتماعی نویسندگان استفاده شده است. جامعه پژوهش تولیدات علمی حوزه سازماندهی اطلاعات و دانش در وبگاه علم بود. نرم ‏افزارهای هیست ‏سایت، یوسینت و بیب‏ اکسل و جهت تحلیل داده ‏ها و ووس ‏ویور جهت ترسیم نقشه ‏ها استفاده شده است. در دو دهه اخیر 8688 اثر توسط 15139 نویسنده از 110 کشور جهان در وبگاه علم نمایه شده ‏اند. ایران با 79 اثر دارای رتبه 24 بود. آمریکا بیشترین تولیدات را داشت. بیشترین تولیدات جهان و ایران در سال‏های 2017 و 2018 بود. در جهان یورلند و لیدزدروف و در ایران علیپورحافظی و کوشا به ترتیب بیشترین تولیدات و استنادات را به خود اختصاص دادند. حوزه علم رایانه بیشترین سهم را در تولید آثار داشت. دانشگاه‏ های ایلینویز و آزاد اسلامی بیشترین مشارکت را داشتند. واژگان بازیابی اطلاعات، رده ‏بندی، فراداده و کتابخانه‏ های دیجیتال بیشترین فراوانی را داشتند. نتایج پژوهش نشان داد مهم‌ترین زمینه‏ های موضوعی این حوزه علمی در جهان شامل استخراج اطلاعات از شبکه‏ های اجتماعی و کلان داده ‏ها، برچسب ‏گذاری کاربران، آر. دی. ای.، آر. دی. اف.، اف. آر. بی. آر.، کتابخانه‏ های دیجیتال و آرایه ‏شناسی و زمینه‏ های موضوعی این حوزه علمی در ایران شامل اف. آر. بی. آر.، کتابخانه ‏های دیجیتال، بازیابی اطلاعات فازی، هستی‏ شناسی و فضای ابری است. توجه بیشتر به آثار علمی غنی جهانی در ابعاد علمی و فنی در عرصه سیاست‏ گذاری علمی کشور عامل شناسایی روندهای جدید پژوهشی این حوزه در کشور را فراهم می‏کند.