مسجد در کتاب های درسی دوره آموزش عمومی؛ از وضعیت موجود تا مطلوب
نویسندگان
1 دانشجوی دکتری سیاستگذاری فرهنگی، دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق(ع)؛ Javadkeshani.75@gmail.com
2 استادیار گروه فرهنگ و تربیت، دانشکده معارف اسلامی و فرهنگ و ارتباطات، دانشگاه امام صادق(ع) (نویسنده مسئول)؛ s. tabatabaee@isu.ac.ir
doi
10.22083/jccs.2024.471393.3918چکیده
تربیت نسل آینده مبتنی بر ارزشهای مطلوب، برای هر ملت یک امر ضروری است. در این میان در دین اسلام و بهویژه کشور ما، نهاد مسجد از ظرفیت بسیار زیادی در این زمینه برخوردار است. از این رو، انس و آشنایی نسل جدید با این نهاد، اهمیت بسیاری دارد. آموزش و پرورش در کنار خانواده، دو نهاد اصلی برای حصول به این مهم هستند و کتاب درسی بهعنوان منبع آموزشی فراگیر که یکی از بسترهای پیوند میان مدرسه و خانواده ملاحظه میشود، نقش حائز اهمیتی در این خصوص دارد. این پژوهش به بررسی نسبت نهاد مسجد و محتوای کتابهای درسی پرداخته است. در این پژوهش از مصاحبه و مطالعات اسنادی برای جمعآوری اطلاعات و از روش کیفی تحلیل مضمون برای تحلیل اطلاعات جمعآوری شده، استفاده شده است. یافتههای پژوهش حاضر به دو سطح: 1. وضعیت موجود کتب درسی در نسبت با مسجد و 2. وضعیت مطلوب کتب درسی در نسبت با مسجد در نگاه کارشناسان و خبرگان تقسیم میشود. در این پژوهش در سطح اول، 45 مضمون پایه، 9 مضمون سازمان دهنده و 4 مضمون فراگیر به دست آمد که مضامین فراگیر، نشاندهنده توجه کتب درسی به 4 مفهوم اهمیت مسجد، کارکردهای مسجد، نحوه ارتباط و سبک زندگی مسجدی و مصادیق مسجد بوده است. در سطح دوم، 72 مضمون پایه، 10 مضمون سازمان دهنده و 3 مضمون فراگیر، استخراج شده است که نشاندهنده لزوم توجه بیشتر به مفاهیمی همچون درک از مسجد و ارتباط مبتنی بر این درک با آن، کارکردهای گوناگون مسجد و روش انتقال محتوا از نگاه کارشناسان این حوزه است.