فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

عناصر ایدئولوژیک و فرهنگی در انیمیشن‌ها قادر هستند تا بر نحوه‌ی جامعه‌پذیری کودکان اثر بگذارند؛ به‌طوری‌که این مخاطبان می‌توانند شخصیت ایدئولوژیکی در راستای آن داشته باشند. پژوهش حاضر، به دنبال شناسایی شاخصه‌های ایدئولوژیکی و فرهنگی در خلق یک شخصیت داستانی به نام پسر دلفینی در انیمیشنی برای کودکان است. پژوهش حاضر برای دستیابی به این هدف از نظریات استوارت هال و لویی آلتوسر بهره برده است. روش این پژوهش از نوع کیفی است و به لحاظ ماهیت، توصیفی-تحلیلی به‌حساب می‌آید که با استفاده از رویکرد نشانه‌شناسی انتقادی جان فیسک[1] در هر سه سطح واقعیت، بازنمایی و ایدئولوژیک به انجام رسیده است. یافته‌های پژوهشحاکی از آن است که انیمیشن مورد مطالعه با استفاده از سطوح واقعیت و بازنمایی، به نمایش ایدئولوژی شرق‌شناسی (با ابعاد احیای خاص گرایی بومی - محلی و ناسیونالیسم) و همچنین ایدئولوژی مبارزه با امپریالیسم اقتصادی - فرهنگی ( با ابعاد ستیز با نفوذ و سلطه غرب) پرداخته است. یافته ­های پژوهش نشان می­دهد، انیمیشن مورد مطالعه با به‌کارگیری دو ایدئولوژی مذکور، به دنبال بازنمایی ارزش‌ها، هویت‌ها و فرهنگ خاص ایران و کنش‌های مردم در برابر تک­فرهنگ گرایی جهانی و مبارزه با تسلط، تحمیل و نفوذ فرهنگی-اقتصادی کشورهای نماینده امپریالیسم جهانی است که با استفاده از نشانه‌ها در لایه‌های زیرین و پنهان فیلم به انتقال این مفاهیم به کودکان می‌پردازد.