اثر آللوپاتیک عصاره گیاهان اویارسلام(Cyperus esculentus) و تاج‌خروس (Amaranthus retroflexus) بر جوانه‌زنی و رشد دانهال¬ کلزا

نویسندگان
doi
چکیده

با توجه به فراوانی علف‌های هرز اویارسلام و تاج‌خروس در مزارع و هم­چنین اهمیت کلزا به­عنوان گیاه روغنی مهم، این بررسی به­منظور ارزیابی اثرات آللوپاتی عصاره حاصل از اندام هوایی و زیرزمینی علف‌های‌هرز اویارسلام و تاج‌خروس بر جوانه‌زنی و رشد کلزا به­صورت آزمایش فاکتوریل بر پایه طرح کامل تصادفی در چهار تکرار در سال 1389 در دانشگاه ولی‌عصر (عج) رفسنجان اجرا گردید. تیمارها شامل دو نوع علف‌هرز (اویارسلام و تاج‌خروس)، سه سطح عصاره علف‌هرز (5، 10 و 20 درصد) همراه با شاهد و دو نوع اندام (هوایی و زیرزمینی) بودند و صفت‌های سرعت جوانه‌زنی، درصد جوانه‌زنی، شاخص، طول ریشه‌چه و ساقه‌چه دانهال کلزا اندازه‌گیری شدند. نتایج آنالیز داده‌ها نشان داد که عصاره علف‌هرز تاج‌خروس نسبت به اویارسلام صفت‌های فوق را به‌طور معنی‌داری کاهش داد. عصاره نوع اندام نیز اثر معنی‌داری بر صفت‌های اندازه‌گیری شده داشت، چنان‌که عصاره اندام هوایی در مقایسه با اندام­های زیر زمینی، سرعت جوانه‌زنی، شاخص ویگور، طول ریشه‌چه و طول ساقه‌چه کلزا را با شدت بیش­تری کاهش داد، اما روی درصد جوانه‌زنی تاثیر معنی‌داری نداشت. با افزایش غلظت عصاره سرعت جوانه‌زنی، درصد جوانه‌زنی، شاخص ویگور و طول ریشه‌چه و ساقه‌چه نیز به‌طور معنی‌داری کاهش یافتند. عصاره اندام تاج‌خروس اثر بازدارندگی بیشتری نسبت به عصاره اندام اویارسلام بر شاخص ویگور و طول ساقه‌چه کلزا داشت. با افزایش غلطت عصاره اندام هوایی هر دو گونه علف‌هرز، سرعت جوانه‌زنی و طول ریشه‌چه کلزا به‌طور معنی‌داری کاهش یافت. نتایج هم­چنین نشان­داد که افزایش غلظت عصاره تاج‌خروس اثر بازدارندگی بیشتری نسبت به اویارسلام بر شاخص ویگور و طول ساقه‌چه کلزا داشت.  با توجه به نتایج این­طور به‌نظر می‌رسد که عصاره علف‌هرز تاج‌خروس در مقایسه با اویارسلام، و عصاره اندام هوایی در هر دو گونه علف­هرز، اثر بازدارندگی بیشتری بر رشد کلزا داشته است.