تحلیل مقایسه‌ای اشعار صائب تبریزی با مینیاتورهای کمال‌الدین بهزاد براساس نظریۀ قطب‌های استعاری و مجازی یاکوبسن

نویسندگان

1 استادیار، زبان و ادبیات فارسی، دانشگاه علامه طباطبائی، تهران، ایران

doi
10.22054/ltr.2019.27202.2085
چکیده

تمامی آفرینش‌های هنری و ادبی انسان در هر دوره‌ای در ارتباط و پیوند با یکدیگر قرار می‌گیرند به گونه‌ای که با تحلیل مقایسه‌ای میان آفرینش‌های هنری و ادبی انسان در یک دوره می‌توان به مؤلفه‌های سبکیِ مشابهی دست یافت. بررسی عملکرد دو فرآیند انتخاب و ترکیب روی محور جانشینی و محور هم‌نشینی ابزاری است که امکان بررسی مقایسه‌ای سبکِ تمامی متون هنری و ادبی را برای سبک‌پژوه فراهم می‌کند. در این مقاله نحوة انتخاب و ترکیب نشانه‌ها روی «محور جانشینی» و «محور هم‌نشینی» در شعر «صائب تبریزی» در کنار مینیاتورهای «کمال‌الدین بهزاد» مورد بررسی قرار می‌گیرد تا شیوۀ زیبایی‌آفرینی این شاعر و این هنرمند بررسی و ویژگی‌های سبکی مشترک آن‌ها استخراج شود. نتایج حاصل از این بررسی، بیانگر عملکرد موازی دو فرآیند انتخاب و ترکیب در بسامدی نزدیک به هم است که کاربرد این دو فرآیند در کنار یکدیگر منجر به ایجاد پیچیدگی‌هایی در شعر صائب و مینیاتورهای بهزاد شده است.