رابطه بین دانش ضمنی و بومی سازی تکنولوژی در ایران
نویسندگان
1 دانشیار دانشکده اقتصاد؛ دانشگاه علامه طباطبایی
2 کارشناس ارشد توسعه اقتصادی و برنامه ریزی؛دانشگاه علامه طباطبایی
doi
10.22059/ppolicy.2015.57681چکیده
مقولۀ "بومی سازی تکنولوژی" تنها با خرید سخت افزار آن شدنی نیست. از اینرو، اینکه چرا در گذر تاریخ برخی از کشورها توانسته اند موانع توسعه نیافتگی را پشتسر گذاشته و به پیشرفت برسند و کشورهای دیگر نظیر ایران در دور باطل توسعه نیافتگی گیر افتادهاند به عنوان مسأله ای مهم در جهت گسترش توانمندیها نیازمند بررسی است. در این مقاله با بهره گیری از الگوی نهادگرایی به ویژه نحوۀ نگاه این الگو به عملکرد اقتصادی در طول تاریخ و نظریۀ آن راجع به سازمان تولیدی به بررسی وضعیت بومی سازی تکنولوژی در ایران پرداختهایم. این مقاله مبتنی بر روش توصیفی ـ تحلیلی میباشد؛ برای توصیف از دادههای آماری منابع رسمی و برای تحلیل از دستگاه نظری نهادگرایی به منظور سنجش نقش دانش ضمنی و سرمایه های انسانی استفاده کردهایم. به منظور تبیین میزان موفقیت ایران در بومی سازی تکنولوژی سهم واردات کالاهای واسطه ای و سرمایه ای (به عنوان نماینده واردات تکنولوژی) را با توجه به تغییرات ارزش افزوده بخش صنعت در طول برنامه های توسعه (1393-1368) مورد بررسی قرار دادهایم. یافته ها حاکی از عدم تحقق بومی سازی تکنولوژی در کشور است. برای تحقق توسعه، باید به تدریجی و انباشتی بودن ظرفیتهای سازمانی توجه و تمهیدات نهادی لازم راجع به انتقال تکنولوژی فراهم شود و اصلاحات نهادی، مقدم بر انتقال تکنولوژی باشد.