شناخت مولفه های گفتمانی اخبار جعلی در حوادث پاییز ۱۴۰۱

نویسندگان

1 استادیار پژوهشگاه فرهنگ، هنر و ارتباطات eafghahi@yahoo.com

doi
10.22083/jccs.2024.446574.3850
چکیده

هدف از این پژوهش شناخت مؤلفه­های گفتمانی اخبار جعلی در حوادث پاییز 1401 است. بدین منظور اخبار جعلی منتشرشده از طریق اکانت­های ایکس بی ­بی ­سی فارسی و ایران اینترنشنال به روش تحلیل گفتمان با رویکرد نورمن فرکلاف مورد تحلیل قرار گرفت. براساس شاخص ­های مورد بررسی یافته­ ها نشان دادند که هر دو اکانت ایکس، ده کنش «ترسیم فضای منفی برای مخاطب»، «افزایش شکاف بین حاکمیت و معترضان با مرجعیت نهادهای بین­المللی»، «دوقطبی­سازی جامعه»، «ایجاد عقلانیت معنایی»، «القای تئوری­های توطئه»، «برجسته­ سازی ابعاد حقوق بشری و دموکراسی غربی»، «استفاده از شیوه­ های بیان»، «تولید شبه علم»، «تکرار واژگان ایدئولوژیک» و «تلاش برای ایجاد باور در مخاطب برای عبور از جمهوری اسلامی» را در اخبار جعلی بکار گرفته­ اند. همچنین، هر دو شبکه ­های خبری مورد بررسی، برای شاخص استعاره، فاقد رویکرد یا کنش هستند. یکسان بودن مؤلفه ­های گفتمانی در دو رسانه مورد بررسی، نشان می­ دهد که از ایدئولوژی تاحدودی مشابه پیروی می ­کنند.