مقاومت فرهنگی (با نگاهی ویژه به رمانهایی منتخب از بومیان آمریکا)

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات انگلیسی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22083/jccs.2024.403551.3762
چکیده

در این تحقیق، مقاومت فرهنگی نشان‌دهندۀ استراتژی‌ است که جوامع یا افراد به‌منظور حفظ و تقویت فرهنگ خود در مواجهه با فرهنگ هژمون به کار می­گیرند. دراین‌راستا، رمان‌هایی منتخب از نویسندگان بومی آمریکا انتخاب و تحلیل می­شوند. شخصیت‌های این رمان‌ها با استفاده از ضدگفتمان‌هایی که هدفشان نفی، مقاومت و تعلیق گفتمان هژمون است، در برابر گره‌گاه‌های (دال) مرکزی فرهنگ غالب مقاومت می‌کنند. فرهنگ فرودست به‌جای پذیرش صرف گفتمان مسلط، با به‌کارگیری عناصری از فرهنگ‌ خود مانند خاطرات، داستان‌گویی و ترانه‌های فولکلور، سعی در مفصل­بندی معناهای جدید و تثبیت نسبی آن‌ها، حول دال مرکزی فرهنگ خود دارند. شخصیت‌هایی که در این مطالعه تحلیل شده، عناصر باقی‌مانده‌ای که گفتمان مسلط را زیر سؤال برده و نفی کرده‌اند، به یاد می‌آورند و از آن‌ها برای ایجاد گسست­ استفاده می‌کنند و در نهایت، گره‌گاه‌های گفتمان هژمون را واسازی می‌کنند. براساس این مهم، پژوهش حاضر با هدف برساخت استراتژی مقاومت فرهنگی، با روش تحلیلی­ ـ توصیفی و تکیه ‌بر رویکرد برساخت گفتمان، درصدد تحلیل عناصر فرهنگ‌ بومیان آمریکا می‌باشد. یافته‌های پژوهش حاکی از آن بود که رمان­های مورد بررسی از الگویی خاص برای مقاومت پیروی می­کنند که می­تواند مورد استفادۀ سایر فرهنگ‌های تحت فشار گفتمان هژمون قرار گیرد.