فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

یکی از حقوق بنیادین افراد، حق استفاده از محیط ‌زیست سالم به‌عنوان بخش جدایی‌ناپذیرِ ملزومات حیات بشری است، لکن تخریب و نابودی محیط ‌زیست به‌وسیلۀ اشخاص حقیقی و حقوقی و نیز حوادث طبیعی، بهره‌گیری کامل از این حق را با دشواری‌هایی مواجه کرده است. در عصر حاضر، حفاظت از محیط‌ زیست به یک چالش جهانی تبدیل شده است تا جایی که سازمان ملل متحد یکی از هفت عامل امنیت انسانی را امنیت زیست‌محیطی شمرده است. از این‌ رو، تعیین شاخص‌های خسارات زیست‌محیطی به امر مهمی در نظام حقوقی هر کشور تبدیل شده است؛ لذا در نظام حقوقی ایران و ترکیه بحث جبران خسارات مربوط به محیط ‌زیست در قوانین عام و خاص پیش‌بینی ‌شده است. با وجود شباهت‌هایی در هر دو نظام حقوقی ازجمله در نحوۀ جبران خسارات، از بسیاری جهات نیز با هم تفاوت دارند. در نظام حقوقی ایران مبنای جبران خسارت با تکیه ‌بر قوانین عام نظریۀ تقصیر است، درحالی‌ که در ترکیه نظریۀ بدون تقصیر به‌صراحت در قانون محیط‌ زیست این کشور پیش‌بینی‌ شده است. به‌علاوه، توجه به مقولۀ اقتصاد سبز به‌عنوان یک راهکار مناسبِ توسعۀ پایدار در ترکیه بیشتر است. شهروندان و سازمان‌های غیردولتی نیز به‌عنوان دادخواهان زیست‌محیطی در ترکیه نقش فعال‌تری دارند. در این مقاله به روش تحلیلی- توصیفی سعی شده است ضمن بیان کلیاتی، همچون بررسی سیاست‌های تقنینی، به مطالعۀ مبانی مسئولیت مدنی و شیوه‌های جبران آن در هر دو نظام پرداخته شود.