زوال شخصیت عیّار در داستان حسین کرد شبستری
نویسندگان
1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران
doi
10.22054/ltr.2018.28048.2119چکیده
داستانهای مربوط به پهلوانان و عیّاران، محبوبترین داستانهای شفاهی عامه هستند که اغلب مدّتها پس از روایت بهصورت مکتوب درآمدهاند. ابومسلمنامه، حمزهنامه و سمک عیّار از قدیمترین این داستانها هستند و حسین کرد شبستری از جمله داستانهای عیّاری نسبتاً متأخر و از داستانهایی است که در دورۀ صفویه روایت شده است و آن را ادامۀ سنّت عیّاری و نقل شفاهی داستانها دانستهاند. با وجود این، بررسی داستان حسین کرد، نشان میدهد که شخصیت عیّار این داستان با عیّار داستانهای پیش از آن، تفاوتهای ظاهری و رفتاری معناداری دارد. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی این تفاوتها پرداخته است و نتایج این بررسی نشان میدهد که حسین کرد، پهلوانی عامی، تکرو و فاقد ظرافتهای رفتاری عیّارانی مثل سمک است و برخلاف عیّاران پیش از خود که بازیگرانی هنرمند و نمونۀ کامل پهلوانان آگاه، دانشآموخته، زبانآور و زیرکاند، فاقد زیرکی و دوراندیشی، تواناییها و ظرافتهای زبانی و مهارتهای سخنوری است.