زوال شخصیت عیّار در داستان حسین کرد شبستری

نویسندگان

1 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شهید باهنر، کرمان، ایران

doi
10.22054/ltr.2018.28048.2119
چکیده

داستان­های مربوط به پهلوانان و عیّاران، محبوب­ترین داستان­های شفاهی عامه هستند که اغلب مدّت­ها پس از روایت به­صورت مکتوب درآمده­اند. ابومسلم­نامه، حمزه­نامه و سمک عیّار از قدیم­ترین این داستان­ها هستند و حسین کرد شبستری از جمله داستان­های عیّاری نسبتاً متأخر و از داستان­هایی است که در دورۀ صفویه روایت شده ­است و آن را ادامۀ سنّت عیّاری و نقل شفاهی داستان­ها دانسته­اند. با وجود این، بررسی داستان حسین کرد، نشان می­دهد که شخصیت عیّار این داستان با عیّار داستان­های پیش از آن، تفاوت­های ظاهری و رفتاری معناداری دارد. این مقاله با روش توصیفی- تحلیلی به بررسی این تفاوت­ها پرداخته ­است و نتایج این بررسی نشان می­دهد که حسین کرد، پهلوانی عامی، تک­رو و فاقد ظرافت­های رفتاری عیّارانی مثل سمک است و برخلاف عیّاران پیش از خود که بازیگرانی هنرمند و نمونۀ کامل پهلوانان آگاه، دانش‌آموخته، زبان­آور و زیرک­اند، فاقد زیرکی و دوراندیشی، توانایی­ها و ظرافت­های زبانی و مهارت­های سخنوری است.