بازشناسی تحلیلی- توصیفی رنگ و نور در آرای علاءالدوله سمنانی
نویسندگان
1 دکتری زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
2 دانشیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه شیراز، شیراز، ایران
doi
10.22054/ltr.2019.26403.2045چکیده
نور صفت ذاتی حق است که با تجلی در قالب پدیدار و یا مطلق از هیأت، بخش زیادی از مشاهدات باطنی را از آن خود کرده است. پدیدارها در دو نوع بزرگ و خرد با مصداقهای خاص خود قابل پیگیری هستند. رنگ، بارزترین خصیصۀ اشراقهای نورانی است؛ ما با نگاهی گذرا به مفهوم رنگ در روانشناسی تلاش کردهایم ارتباط رنگ و نور را در مشاهدات غیبی و بالأخص در روند گذر از لطایف سبعه تحلیل و تبیین کنیم، از این رو، این مقاله -بدون قرار گرفتن در محدودۀ علم روانشناسی- در پی دریافت و بازشناسی مطالع رنگین نور و بررسی تحلیلی جایگاه رنگ در آرای علاءالدوله سمنانی است. نگارنده در تفسیر رنگهای منحصربهفرد اطوار سبعه با روش تحلیل مفهوم کاربردی رنگ، دریافتهای خاص خود را تبیین کرده است. مطابق با یافتههای این جستار، رنگهای زرد روح، آبی نفس و سرخ دل، سه رنگ اصلی در رنگشناسی عرفان سمنانی هستند. این سه رنگ همچنانکه در طبیعت رنگهای اولیه محسوب میشوند در نوع متافیزیکی نیز با توجه به پیام و تأثیر خاص خود حاصل عروج سالک در نشأت مختلف دگردیسی درون و پدیدههایی ثابت و تاحد بسیار زیادی قانونمندند. نگارنده با تحلیل و بررسی در مقولۀ بازشناسی رنگ در پی استنباط این مسأله استکه رنگها و طیفهای رنگین انوار هفتگانه در عین داشتن تأثیر و حقیقتمندی از نوعی توازن و تعادل یا بهعبارتی دقیقتر نوعی نظم و قانون در افق طیف برخوردارند؛ بنابراین آنچه در تحلیل نور و رنگ هر لطیفه عنوان میشود، پیرو منطقی است که نگارنده در رنگشناسی سمنانی دریافت و بازتولید کرده است.