مروری بر تاریخچه پیدایش، رویکردهای سیاستی و مؤلفههای عملکردی ساختارهای قرآنی کشور
نویسندگان
1 دانشیار جامعهشناسی دانشگاه علامه طباطبایی entezari@atu.ac.ir
2 دانشجوی دکتری جامعهشناسی دانشگاه تهران Farahani.es@gmail.com
3 کارشناسیارشد جامعهشناسی دانشگاه علامه طباطبایی amir251.yaran@gmail.com
doi
10.22083/jccs.2024.436953.3832چکیده
انتقاد درباره وجود ناکارآمدی و موازیکاری در نهادهای فرهنگی و از جمله ساختارهای قرآنی امری شایع و نیازمند بررسی علمی است. بر این اساس، مقاله پیشِ رو سیاستگذاری قرآنی در جمهوریاسلامی ایران را مورد مطالعه قرار داده و برای انجام این مهم از روش تحلیل اسنادی استفاده شدهاست. همچنین، برای جمع آوری دادهها به اساسنامه، ساختار اداری و گزارش عملکرد هریک از نهادها و سازمانهای مورد مطالعه مراجعه شدهاست. بر اساس یافتههای تحقیق، نهادهای فعال در حوزههای قرآنی سه دسته هستند: الف) ساختارهای نسبتاً مستقل قرآنی، ب) ساختارهای قرآنی که زیرمجموعه دستگاههای فرهنگی دیگر قرار داشته و بهلحاظ اداری به آنها وابستگی کامل دارند، ج) ساختارهای فرهنگی که بخشی از فعالیت آنها قرآنی است. مطابق بررسی صورتگرفته، مسایل ساختاری در حوزه فعالیتهای قرآنی، سازماندهی نامناسب دستگاههای ذیربط، همافزا نبودن تنوع میان زمینههای پیدایش نخبگی در امور قرآنی و متمرکز نبودن مسئولان ارشد سازمانهای مربوطه بر فعالیتهای قرآنی ازجمله چالشهای موجود ساختارهای قرآنی در کشور است. تحلیل دادهها مشخص میکند بهرغم ظرفیتهای موجود در کشور فاصله زیادی تا دستیابی به اهداف تبیینشده توسط رهبر انقلاب در حوزه قرآن وجود دارد. مردمیکردن و تعامل پویا با ظرفیتهای مردمی قرآنی مهمترین راهکار پیشنهادی است لکن بهمنظور اصلاح وضعیت موجود، ساماندهی ساختارهای قرآنی میتواند از طرق زیر پیگیری شود: 1. ادغام ساختاری دستگاههای دسته نخست،2. هماهنگی و جهتدهی ساختارهای دسته دوم ازطریق تعریف همکاریهای مشترک، و در نهایت3. همسوسازی ساختارهای گروه سوم با ایدههای کلان نظام در این حوزه بهواسطه حضور و مشارکت در شورای برآمده از ساختارهای ادغامشده.