ترامتنیّت در رمان «آن مادیان سرخ‌یال» از محمود دولت‌آبادی

نویسندگان

1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه زابل، زابل، ایران

2 استادیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه زابل، زابل، ایران

doi
10.22054/ltr.2019.30510.2218
چکیده

«آن مادیان سرخ­یال» رمانی است که به زبان فارسی دربارة بخشی از زندگی و احوال امرؤالقیس شاعر نامدار عرب نوشته شده ­است. این پژوهش برمبنای روش توصیفی-تحلیلی انجام شده­ و هدف اصلی آن، تبیین انواع روابط متون در این رمان براساس نظریة چندمتنیّت ژرار ژنت است. نتایج حاکی از آن است که رمان آن مادیان سرخ­یال نمونه­ای از متونچندمتنیّت است که خودآگاهانه با طیف‌های گوناگونی از متون عربی ارتباط برقرار کرده‌ و این ارتباط در جهت ایجاد نظام معنایی این متون، شامل روابط بینامتنیّت، بیش‌متنیّت، سرمتنیّت و پیرامتنیّت در نظریة چندمتنیّت ژرار ژنت است. براساس رابطة بینامتنیّت این نتیجه به دست آمد که در این رمان، متونی تاریخی که به نوعی با زندگی امرؤالقیس در ارتباط بوده،­ بازنگاری شده‌ است. گَشتارهای کمّی و کاربردی این اثر نشان می­دهد که در بخش­های مختلف آن گسترش حوادث و تغییر در بخشی از وقایع و مضامین اصلی داستان نسبت به متون زِبَرمتن وجود دارد. علاوه بر این، تداخل انواع ادبی یکی از اساسی‌ترین مشخصه‌های سبک نگارش رمان آن مادیان سرخ­یال است و این رمان از یادداشتی پایانی برخوردار است که دارای ویژگی پیرامتنی است.