ترامتنیّت در رمان «آن مادیان سرخیال» از محمود دولتآبادی
نویسندگان
1 استادیار زبان و ادبیات فارسی دانشگاه زابل، زابل، ایران
2 استادیار زبان و ادبیات عربی دانشگاه زابل، زابل، ایران
doi
10.22054/ltr.2019.30510.2218چکیده
«آن مادیان سرخیال» رمانی است که به زبان فارسی دربارة بخشی از زندگی و احوال امرؤالقیس شاعر نامدار عرب نوشته شده است. این پژوهش برمبنای روش توصیفی-تحلیلی انجام شده و هدف اصلی آن، تبیین انواع روابط متون در این رمان براساس نظریة چندمتنیّت ژرار ژنت است. نتایج حاکی از آن است که رمان آن مادیان سرخیال نمونهای از متونچندمتنیّت است که خودآگاهانه با طیفهای گوناگونی از متون عربی ارتباط برقرار کرده و این ارتباط در جهت ایجاد نظام معنایی این متون، شامل روابط بینامتنیّت، بیشمتنیّت، سرمتنیّت و پیرامتنیّت در نظریة چندمتنیّت ژرار ژنت است. براساس رابطة بینامتنیّت این نتیجه به دست آمد که در این رمان، متونی تاریخی که به نوعی با زندگی امرؤالقیس در ارتباط بوده، بازنگاری شده است. گَشتارهای کمّی و کاربردی این اثر نشان میدهد که در بخشهای مختلف آن گسترش حوادث و تغییر در بخشی از وقایع و مضامین اصلی داستان نسبت به متون زِبَرمتن وجود دارد. علاوه بر این، تداخل انواع ادبی یکی از اساسیترین مشخصههای سبک نگارش رمان آن مادیان سرخیال است و این رمان از یادداشتی پایانی برخوردار است که دارای ویژگی پیرامتنی است.