ارزیابی برخی جمعیت¬های گیاه گل راعی (Hypericum perforatum L.) با استفاده از خصوصیات آگرومورفولوژیکی و ترکیبات غالب اسانس

نویسندگان

1 استاد، گروه علوم باغبانی،دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی، دانشگاه تهران، کرج

2 استادیار، گروه پژوهشی فارماکوگنوزی و داروسازی، پژوهشکده گیاهان دارویی جهاد دانشگاهی، تهران

3 دانشجوی کارشناسی ارشد فیزیولوژی و اصلاح گیاهان دارویی، گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

4 دانشیار،گروه علوم باغبانی، دانشکده علوم و مهندسی کشاورزی، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

doi
چکیده

گیاه گل راعی (Hypericum perforatum L.)  مهم­ترین گونه­ی جنس Hypericum می­باشد و به­دلیل تاثیر مثبت و شناخته شده­ای که در درمان افسردگی دارد یکی از مهم­ترین گیاهان دارویی در سطح جهان به­شمار می­رود. این آزمایش به­منظور ارزیابی ده جمعیت گیاه گل راعی با استفاده از خصوصیات آگرومورفولوژیکی و ترکیبات غالب اسانس و با هدف شناخت بهتر برخی از ویژگی­های این گونه به­منظور کاربرد آن­ها در برنامه­های اصلاحی آتی صورت گرفت. آلفا پینن، 2- متیل اکتان، دلتا کادینن و گاما کادینن ترکیبات اصلی اسانس در اکثر جمعیت­ها را تشکیل می­دادند. نتایج تجزیه همبستگی ساده صفات در بسیاری از موارد همبستگی معنی­داری را در بین صفات مورد بررسی نشان داد. از آن جمله می­توان به همبستگی­های مثبت بین سطح برگ با فاصله میان­گره در بخش گل­دهنده (771/0r=)، عرض گیاه با طول گل آذین (894/0r=) و دلتا کادینن با کاریوفیلن (739/0r=) اشاره نمود. علاوه بر این همبستگی منفی بالایی بین نسبت طول به عرض کپسول با تعداد گل در گل آذین اصلی (8/0-r=) و تعداد شاخه­ی گل­دهنده­ی فرعی (882/0-r=) مشاهده شد. نتایج تجزیه به عامل­ها نشان داد که 7 عامل اصلی و مستقل در مجموع 47/95 درصد از واریانس کل را توجیه می­کنند و صفاتی هم­چون، طول گل آذین اصلی، تعداد گل در گل آذین اصلی، سطح برگ و طول گیاه از جمله صفات تشکیل دهنده­ی عوامل اصلی بودند. در بین جمعیت­های مورد بررسی جمعیت آزادشهر و گلوگاه دارای بیش­ترین تعداد گل بودند. تجزیه خوشه­ای نیز توانست جمعیت­ها را از یکدیگر تفکیک کرده و آن­ها را در سه گروه قرار داد.