ارزیابی اصالت ادله الکترونیکی و ارزش اثباتی آنها
نویسندگان
1 استادیار گروه حقوق خصوصی، دانشکده حقوق دانشگاه شهیدبهشتی، تهران
2 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه شهیدبهشتی، تهران
doi
10.22099/jls.2018.28058.2765چکیده
این مقاله درصدد پاسخ به این پرسش است که قلمرو اعتبار ادله الکترونیکی تا کجاست و آیا اساساً «اصالت» در مورد این دسته از ادله مفهوم دارد یا خیر؟ همچنین ارزش اثباتی این نوع از ادله در مقایسه با سایر ادله به چه نحو تعیین میشود؟ دلیل الکترونیکی میتواند محصول وضعیتهای مختلف باشد: شخصی دادهای را به رایانهای وارد سازد، رایانه به درخواست کاربر عملیاتی را انجام دهد یا اینکه به طور خودکار اطلاعاتی را به کار برده یا آنها را پردازش نماید. از اینرو، ادله الکترونیکی شامل پایگاههای داده، سیستمهای عامل، برنامههای رایانهای، مدلهای ایجادشده توسط رایانه، پیامها و سوابق الکترونیکی و صوتی و هر نوع اطلاعات یا دستورهایی است که در حافظه رایانه ذخیرهشده یا از طریق سامانههای رایانهای یا مخابراتی مبادله، پردازش، بازیافت یا تولید میشود. اصالت یا معتبر بودن دلیل الکترونیکی و ارزش اثباتی این نوع از ادله، موضوعی است که در این مقاله به صورت تطبیقی و با تکیهبر قوانین مرتبط کشورمان (قانون تجارت الکترونیکی، قانون جرائم رایانهای و قانون آیین دادرسی جرائم نیروهای مسلح و دادرسی الکترونیکی)، مقررات آنسیترال و رویه قضایی و داوری کشورهای امریکا و انگلیس بررسی شده است. در پایان به قانونگذار ایرانی پیشنهاد میشود که قانونی را برای منع تهیه صوت یا تصویر یا فیلم از دیگران بدون اجازه آنها و بدون مجوز قانونی یا قضایی و نیز غیرقابل استماع بودن دلیل به دستآمده با این شیوهها تصویب نموده و از این طریق، حقوق شهروندی افراد را به بهترین شکل ممکن در برابر سوءاستفاده از فناوریهای نوین تضمین نماید.