تحلیل روابط علّی بین سیستم کنترل مدیریت پایداری و نوآوری سبز دوسوتوان با رویکرد دیمتل

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

2 دانشیار دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران

3 دانشیار، دانشکده مدیریت و حسابداری، دانشکدگان فارابی دانشگاه تهران، قم، ایران.

4 دانشیار، گروه حسابداری، امور مالی و اقتصاد، دانشکده بازرگانی شهر بیرمنگام، دانشگاه شهر بیرمنگام، بیرمنگام، بریتانیا.

doi
10.22099/jaa.2025.53175.2498
چکیده

هدف این پژوهش، شناسایی روابط علّی بین سیستم کنترل مدیریت پایداری و نوآوری سبز دوسوتوان با استفاده از رویکرد دیمتل است. این پژوهش به دنبال شناسایی چگونگی تأثیر سیستم‌های کنترل مدیریت پایداری (اعتقادی، مرزی، تشخیصی و تعاملی) بر نوآوری سبز دوسوتوان (بهره‌برداری و اکتشافی) است. روش پژوهش کمی و توصیفی-همبستگی است. داده‌ها با استفاده از پرسشنامه دیمتل جمع‌آوری شده‌اند که بر اساس اهرم‌های کنترلی سایمونز (1995) و نظریه دوسوتوانی ویجتی‌لیک (2017) و وانگ و همکاران (2020) طراحی شده است. پرسشنامه شامل 6 بعد (4 بعد از اهرم‌های کنترلی و 2 بعد از نوآوری سبز دوسوتوان) بوده و از 12 نفر از خبرگان دانشگاهی و صنعتی در زمینه پایداری و سیستم کنترل مدیریت نظرسنجی شده است. داده‌ها با استفاده از رویکرد دیمتل تحلیل شده‌اند. نتایج نشان داد که سیستم کنترل اعتقادی بیشترین تأثیرگذاری را بر سایر ابعاد دارد، در حالی که نوآوری سبز اکتشافی بیشترین تأثیرپذیری را از سایر ابعاد دارد. سیستم کنترل اعتقادی به عنوان متغیری علّی و نوآوری سبز اکتشافی به عنوان متغیری معلول در این مدل عمل می‌کنند. همچنین، نتایج نشان داد که سیستم کنترل اعتقادی از بیشترین تعامل برخوردار است. یافته‌ها نشان می‌دهند که سیستم کنترل مدیریت پایدار نقش مهمی در توسعه نوآوری سبز دوسوتوان دارد و سیستم کنترل اعتقادی به عنوان عاملی کلیدی در این فرآیند عمل می‌کند. مدیران باید به طراحی و پیاده‌سازی سیستم‌های کنترل مدیریت پایدار توجه ویژه داشته باشند و فرهنگ سازمانی پایداری را تقویت کنند. همچنین، سیاست‌گذاران باید قوانینی را برای حمایت از نوآوری سبز و توسعه پایدار تدوین کنند. برای تقویت نوآوری سبز، مدیران می‎توانند سیستم‌های کنترل اعتقادی را با تأکید بر ارزش‌ها و فرهنگ پایداری در سازمان تقویت کنند. همچنین، سیاست‌گذاران می‌توانند با تدوین مشوق‌های مالی و قانونی برای نوآوری سبز اکتشافی، توسعه پایدار را تسهیل کنند.