محیط زیست و برنامه های توسعه در ایران
نویسندگان
1 استاد یار دانشگاه علامه طباطبایی تهران
doi
10.22054/eenr.2016.8409چکیده
ایران، در اوایل دهه 1350، برای ایجادمحیط زیستی سالم، تمایل جدی نشان داد. هر چند کسی انتظار نداشت که ایران، رشد اقتصادی را فدای محیط زیست کند. لذا برخی اصول در قانون اساسی لحاظ شدند که باعث شد برنامههای کنترل آلودگی و حفاظت محیط زیست با برنامههای جاری توسعه ترکیب شود تا اطمینان حاصل شودکه فعالیتهای زیست محیطی بخشی از توسعه ملی تلقی میشوند. برنامههای عمرانی و توسعه ایران نشان میدهند که در تشویق و حفظ محیط زیست، نقش دولت در قبل و بعد از انقلاب اسلامی به جای ترویج رقابت، کارایی و حفاظت از طریق ساز و کار بازار، دستور و نظارت مستقیم بوده است. در این باره ضعف برنامههای اجرایی، نبود آگاهی عمومی و شانه خالی کردن افراد و کارخانهها از سیاستها و قوانین، قرار گرفتن اولویتهای تخصیص بودجههای سالانه در عرصههای دیگری به غیر از محیط زیست باعث ناتوانی سیاستهای کنترل محیط زیست در ایران شده است. لذا پاسخ به دو سوال اساسی در آینده بسیار مهم است. آیا باورهای افراد جامعه برای تخریب محیط زیست اهمیتی قایل هستند و خواستار اقدامی جدی برای مقابله با مخاطرات زیست محیطی هستند؟ آیا حاکمیت بستر و امکان مناسب را برای حفاظت از محیط زیست فراهم نموده است؟ پاسخ به این سوالات منجر به تدوین سیاستها و اجرای عملیاتی آنها در قبال مسایل زیست محیطی دربرنامه و بودجه کشور میشود و موفقیت سیاستها بستگی به پاسخهای این سوالات دارد.