تجزیه و تحلیل دای آلل عملکرد دانه و اجزای آن در ژنوتیپ¬های گندم نان تحت شرایط تنش خشکی
نویسندگان
1 دانشیار گروه زراعت و اصلاح نباتات دانشگاه آزاد اسلامی واحد خوراسگان
2 دانشجوی دکتری زراعت، دانشگاه تهران، پردیس ابوریحان
3 دانشجوی دکتری زراعت، دانشگاه تهران، پردیس ابوریحان
doi
چکیده
بررسی و ارزیابی ترکیبپذیری ارقام گندم نان، هتروزیس، نحوه توارث، کنترل ژنتیکی و عمل ژنها برای صفات تعداد دانه در سنبله، عملکرد دانه سنبله، وزن هزار دانه و عملکرد دانه گیاه تحت شرایط تنش خشکی بر روی 8 ژنوتیپ با استفاده از روش دوم در مدل ثابت گریفینگ صورت گرفت. میانگین مربعات قابلیت ترکیبپذیری عمومی برای تمامی صفات و میانگین مربعات قابلیت ترکیبپذیری خصوصی نیز برای تمامی صفات بهجز تعداد دانه در سنبله بسیار معنیدار بود که مبین اهمیت هر دو اثرات افزایشی و غالبیت ژنها در توارث این صفات در شرایط تنش میباشد. نسبت میانگین مربعات قابلیت ترکیب پذیری عمومی به قابلیت ترکیب پذیری خصوصی تنها برای صفت تعداد دانه در سنبله معنیدار بود. اثرات غیرافزایشی ژنها برای تمامی صفات از اهمیت بیشتری نسبت به اثرات افزایشی برخوردار بوده بهجز تعداد دانه در سنبله که اثرات افزایشی نقش مهمتری در کنترل ژنتیکی آن ایفا مینمایند. نتایج این تحقیق نشان داد که بهبود صفت تعداد دانه در سنبله در شرایط تنش خشکی با انتخاب از بین بهترین تلاقیها حتی در نسلهای مقدماتی امکانپذیر بوده، در حالیکه برای سایر صفات بهتر است این انتخاب تا نسلهای پیشرفته و افزایش توارثپذیری به تعویق افتد.
