سلبریتیهای ایرانی: گونهها، استراتژیها و تعاملات
نویسندگان
1 استاد گروه مطالعات فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
2 دانشآموخته دکتری جامعهشناسی فرهنگی، دانشکده علوم اجتماعی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران (نویسنده مسئول:siminveisi@gmail.com
doi
10.22083/jccs.2023.399337.3747چکیده
سلبریتیها از مهمترین ویژگیهای فرهنگی و نیروهای اجتماعی عصر ما هستند. در متنی فراملی ـ محلی آنها پویاییهایی را بر زندگی ما تحمیل کردهاند که بخشی از گفتمانهای روزمره ما را میسازد. پژوهش حاضر باهدف گونهشناسی و فهم تعاملات میان چهرهها و مخاطبانشان در زندگی هرروزمره، به تحلیل مضمون انواع اسناد متنی مربوط به سلبریتیهای ایرانی و انواع بازنماییهای آنان در فضای مجازی و تعاملات آنان با مخاطبانشان میپردازد. یافتهها نشانگر مدیریت تأثیرگذاری بر مخاطبان و مضامینی همچون اصالت، روشنفکری، جنجالآفرینی و پیوند با قدرت سیاسی و اقتصادی و استراتژیهایی همچون تفاخر، هالهمند ساختن خویش، خودخوارانگاری، جابجا شدن در نقشها، هاله گیری از افراد مقبول و حتی وارد شدن در نقش کارگزار اجتماعی است که گاه با همراهی و گاه با عدم همراهی مخاطب همراه میشود. در فرایند هویتیابی شاهد مضامینی همچون سبک زندگی، آموزش و کنشگری و شیفتگی نسبت به سلبریتی بودیم. با وجود این مخاطبان معمولاً در موارد مثبت و در جهت منافع فردی و اجتماعی با آنها هویتیابی میکنند. پناه بردن به سلبریتیها به دلایلی همچون هویتیابی، رهایی از زندگی روزمره، لذت بردن از فانتزیهای ذهنی، کسب راه و رسم زندگی برخوردارانه و فاخرانه و سلبریتی شدن و برخورداری از مواهب اجتماعی و اقتصادی آن است. گرچه مسیر برای سلبریتی شدن هموار است اما رقابت شدیدی بر سر نشان دادن اصالت خویش و نوآوری برای جذب مخاطب وجود دارد و بنابراین شاهد وامگیری انواع سلبریتیها از یکدیگر هستیم.