فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در محیط‌های پیچیده و رقابتی امروز، مدیریت بهینه ساختار سرمایه و توانایی شرکت‌ها در پرداخت بدهی‌های جاری از معیارهای حیاتی ارزیابی عملکرد مالی و تداوم فعالیت‌های اقتصادی محسوب می‌شوند. توان پرداخت بدهی‌های جاری، شاخص کلیدی سلامت مالی شرکت‌ها است و نقش مهمی در جلوگیری از مشکلات نقدینگی و ورشکستگی دارد. ساختار سرمایه، که ترکیب منابع مالی مورد استفاده شرکت‌ها را نشان می‌دهد، مستقیماً بر هزینه‌های سرمایه، ریسک و بازده اثرگذار است و تغییرات آن می‌تواند توانایی شرکت در مدیریت بدهی‌های جاری را تحت تأثیر قرار دهد. سودآوری نیز به‌عنوان شاخصی مهم از عملکرد مالی، نقشی کلیدی در تولید نقدینگی و تقویت توان پرداخت بدهی‌ها ایفا می‌کند. با این حال، اثر این عوامل ممکن است بسته به مرحله چرخه عمر شرکت متفاوت باشد. این پژوهش تأثیر سودآوری و ساختار سرمایه بر توان پرداخت بدهی‌های جاری را با در نظر گرفتن نقش تعدیل‌کننده چرخه عمر شرکت‌ها بررسی می‌کند. جامعه آماری شامل کلیه شرکت‌های پذیرفته‌شده در بورس اوراق بهادار تهران بود که با استفاده از روش نمونه‌گیری غربالگری، ۱۶۰ شرکت طی سال‌های ۱۳۹۳ تا ۱۴۰۲ انتخاب شدند. فرضیه‌ها با مدل رگرسیون خطی چندگانه آزمون و بررسی همسانی واریانس، نرمال بودن باقی‌مانده‌ها و خودهمبستگی انجام شد. نتایج نشان داد تأثیر سودآوری و ساختار سرمایه بر توان پرداخت بدهی‌های جاری، مثبت و معنادار است و جهت این اثر با توجه به مرحله چرخه عمر شرکت متفاوت است؛ به‌طوری‌که در مراحل تولد، بلوغ و افول این اثر مثبت است، اما در مرحله رشد منفی می‌باشد. این نتایج قابل توجیه است، زیرا در مرحله رشد شرکت‌ها بخش قابل توجهی از سود و منابع مالی را صرف توسعه و سرمایه‌گذاری برای افزایش سهم بازار می‌کنند که نقدینگی کوتاه‌مدت و توان پرداخت بدهی‌های جاری را کاهش می‌دهد؛ در حالی که در سایر مراحل چرخه عمر، سودآوری و ساختار سرمایه موجود بیشتر به تقویت توان پرداخت بدهی‌ها کمک می‌کند. بنابراین، توصیه می‌شود مدیران مالی، جایگاه شرکت در چرخه عمر را به‌طور مستمر بررسی کرده و بر اساس آن، سیاست‌های مالی، از جمله ساختار سرمایه و میزان استفاده از اهرم مالی، را بازبینی و مدیریت کنند تا از مشکلات نقدینگی و ناتوانی در پرداخت بدهی‌های جاری پیشگیری شود. یافته‌های این پژوهش می‌تواند به مدیران و سرمایه‌گذاران در اتخاذ تصمیمات بهینه در زمینه ساختار سرمایه و مدیریت نقدینگی کمک کند.