مقایسه نقش و راهبردهای روشنفکران قبل و بعد از انقلاب اسلامی در توسعه سیاسی ایران

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه‌شناسی سیاسی، واحد گرمسار، دانشگاه آزاد اسلامی، گرمسار، ایران a.ahmadi.1905@gmail.com

2 استادیار گروه علوم اجتماعی، واحد گرمسار، دانشگاه، آزاد اسلامی، گرمسار، ایران (نویسنده مسئول) seda@yahoo.com

3 استادیار گروه علوم اجتماعی، واحد گرمسار، دانشگاه، آزاد اسلامی، گرمسار، ایران sharbatian@yahoo.com

doi
10.22083/jccs.2023.386021.3717
چکیده

هدف اصلی این پژوهش مقایسۀ نقش و راهبردهای روشنفکران قبل و بعد از انقلاب اسلامی در توسعۀ سیاسی ایران است و در همین راستا، نقش روشنفکران چهار نسل متفاوت اول، دوم و سوم و چهارم مورد بررسی قرار گرفته است. روش این پژوهش، کیفی و با رویکرد تحلیل محتوا و با استفاده از ابزار کتابخانه‌ای و مقالات انجام شده که روشنفکران نسل اول تا چهارم ایران معاصر در آن به بحث و تحقیق پرداخته‌اند و محقق، با استفاده از رویکرد استقرایی و کدگذاری سه‌گانه به استخراج و تحلیل مطالب مرتبط و موردنیاز پرداخته است. یافته‌ها و نتایج پژوهش نشان‌دهندۀ آن است که روشنفکران در طول دوران معاصر نقش‌ها و راهبردهای متفاوتی داشته‌اند که از آن جمله می‌توان به سکولاریسم در نزد روشنفکران عصر مشروطیت، صنعتی شدن در نزد روشنفکران عصر پهلوی اول، پیشرفت در علم و فنّاوری نزد روشنفکران پهلوی دوم و رفع وابستگی به کشورهای غربی در بین روشنفکران بعد از انقلاب اسلامی اشاره کرد.