مجازی‌شدن کلاس درس و فرهنگ دانشگاهی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران (نویسندۀ مسئول).fatemeh.lo83@gmail.com

2 استاد برنامه‌ریزی آموزش عالی، مؤسسه پژوهش و برنامه‌ریزی آموزش عالی، تهران، ایران.M_farasatkhah@irphe.ir

3 دانشیار روان‌شناسی‌تربیتی، مؤسسه مطالعات فرهنگی و اجتماعی، تهران، ایران. .ebrahimabadi@iscs.ac.ir

4 استاد علوم اجتماعی، دانشگاه الزهرا، تهران، ایران.sbastani@alzahra.ac.ir

doi
10.22083/jccs.2023.362674.3675
چکیده

مصرف رسانه‌های نوین یکی از مهم‌ترین عرصه‌های فرهنگی در زندگی روزمره است. گسترش و رواج ارتباطات آنی و پیوسته به‌سرعت عرصه‌های مختلف زندگی روزمره را تحت‌‌تأثیر قرار داده است. امروزه حضور دائم فناوری‌های مجازی در محیط‌های دانشگاهی به‌سختی قابل‌انکار است. در این میان، دانشگاه نیز ماهیت و معنای پیشین خود را از دست داده است و همین امر به‌ویژه سبب تغییر در کارکرد و نسبت دانشگاه شده است. هدف این مقاله، بررسی رابطه بین مجازی‌شدن کلاس درس و فرهنگ دانشگاهی در دوران کروناست. پارادایم پژوهش کمی و روش تحقیق، پیمایش بوده است. جامعۀ آماری تحقیق، دانشگاه‌های دولتی شهر تهران در سه دسته دانشگاه حضوری، نیمه‌حضوری و غیرحضوری است. حجم نمونه تحقیق برابر با 385 نفر می‌باشد. در این پژوهش ابتدا از نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌‌ای و سپس از نمونه‌‌گیری احتمالی متناسب با حجم استفاده شده است. مدل پژوهش با استفاده از نرم­افزار لیزرل آزمون شد. نتایج بیانگر آن است که فرایند مجازی‌شدن از طریق تأثیر بر متغیر ارتباطات به عنوان متغیر میانی بر فرهنگ دانشگاهی و ابعاد آن همچون سبک زندگی، فرهنگ سازمانی و ... تأثیر معناداری دارد. باید گفت، ارتباطات واسطه‌ای است که بین مجازی‌شدن و ابعاد مختلف فرهنگ دانشگاهی میانجی‌گری می‌کند. آنچه از یافته­‌ها برداشت می­شود این است که این فرایند، دگرگونی بنیادینی را در تعاملات و ارتباطات انسانی ایجاد کرده است و این دگرگونی در تعاملات به سایر ابعاد زندگی و فرهنگ دانشگاهی نیز سرایت کرده است.