بررسی توان تحمل به شوری و خشکی جدایه¬های ریزوبیومی هم¬زیست عدس در شرایط دیم

نویسندگان

1 دانشیار گروه مهندسی علوم خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

2 کارشناس گروه مهندسی علوم خاک، پردیس کشاورزی و منابع طبیعی دانشگاه تهران، کرج

doi
چکیده

در این پژوهش 220 جدایه­ی ریزوبیومی از دو دشت عمده کشت دیم عدس یعنی دشت مغان و دشت کوهین نمونه­برداری و مورد آزمون قرار گرفت. با انجام آزمایش­های آزمایشگاهی و گلخانه­ای از صحت جنس، گونه و خلوص 184 سویه ریزوبیوم لگومینوزاروم بیووار ویسیه (Rlv) Rhizobium leguminosarum b.v. viciea (lenti) هم­زیست عدس اطمینان حاصل شد. در تست تحمل به شوری جدایه­های ریزوبیومی هم­زیست عدس از محیط کشت YMA+ BTB و نمک NaCl در شوری­های 10، 20، 30، 40 و dS/m 50  انجام شد. از بین 184 سویه­ی ریزوبیومی هم­زیست عدس تعداد 101 سویه ریزوبیومی کاملا حساس (EC=10 dS/m) و تعداد 25 سویه به­عنوان خیلی متحمل و 10 سویه (8+2) به­عنوان سوپر استرین­های کاملا متحمل به شوری بودند. تعداد باکتری­های ریزوبیومی رشد یافته مربوط به دشت کوهین در شوری­های 10 تا 50 به­ترتیب 55، 51، 50، 27 و 8+29 سویه بود در صورتی که در دشت مغان این اعداد به ترتیب برابر 46، 42، 21، 8 و2+6 بود، به­طور کلی باکتری­های ریزوبیومی دشت کوهین تحمل به شوری بیش­تری نسبت به باکتری­های ریزوبیومی دشت مغان داشتند. در این پ‍ژوهش میزان تحمل به خشکی سویه­های ریزوبیومی در محیط کشت PEG+ YMB انجام پذیرفت. در این آزمون میزان خشکی بر اساس دانستیه­ی نوری (O.D) سوسپانسیون باکتریایی تعیین گردید. میزان تحمل به خشکی باکتری­های ریزوبیومی در چهار سطح کاملا متحمل، متحمل، حساس و کاملا حساس به­ترتیب برابر با O.D> 0.5، O.D=0.4-0.5، O.D=0.3-0.4, و O.D < 0.3 گروه­بندی شد. از بین 10 سوپراسترین (سویه­های کاملا متحمل) انتخاب شده در آزمون میزان تحمل به خشکی، باکتری­های برتر دشت مغان شامل 6 سویه؛ در صورتی­که باکتری­های برتر مربوط به دشت کوهین 2 سویه بود. در نهایت امید است که سوپراسترین­های انتخابی این مرحله از پ‍‍ژوهش از نظر تحمل به شوری و خشکی بتواند در مراحل بعدی طرح مورد استفاده قرار گیرد.