بررسی تنوع مورفولوژیکی، فنولوژیکی و مقدار اسانس در بابونه آلمانی (Matricaria recutita L.)
نویسندگان
1 استادیار موسسه جنگل¬ها و مراتع کشور، تهران
2 عضو هیات علمی مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان
3 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان
4 استادیار مرکز تحقیقات کشاورزی و منابع طبیعی اصفهان
5 استادیار دانشگاه شهرکرد
doi
چکیده
بابونه آلمانی، یکی از مهمترین گیاهان دارویی است. این مطالعه به منظور بررسی تنوع صفات مورفولوژیکی، فنولوژیکی و مقدار اسانس روی چهارده جمعیت بابونه تهیه شده از مناطق اصفهان، اردبیل، اهواز، اراک، کرمان، شیراز و زابل انجام شد. چهارده جمعیت بابونه در قالب طرح بلوکهای کامل تصادفی با سه تکرار در مزرعه تحقیقاتی مرکز تحقیقات کشاورزی اصفهان کشت و پانزده صفت مورفولوژیکی، فنولوژیکی و مقدار اسانس آنها اندازهگیری شد. تجزیه واریانس صفات نشان داد که همه صفات مورد بررسی به جز وزن تر هر گل تفاوت معنیداری را بین جمعیتها نشان دادند. ضرایب تنوع فنوتیپی و ژنوتیپی صفات تعداد گل در بوته، وزن تر و خشک هر گیاه و مقدار اسانس نسبت به سایر صفات بیشتر بود. بیشترین و کمترین قابلیت توارث عمومی صفات بهترتیب متعلق به صفات تعداد روز تا 50 درصد گلدهی و روز تا ساقه رفتن بود. مقدار اسانس در بین جمعیتها نشان داد که دامنه تغیرات اسانس در بین جمعیتهای مورد بررسی از 24/0 درصد در جمعیت کرمان تا 57/0 درصد در جمعیت شیراز متغیر است. تجزیه خوشهای، جمعیتهای مورد مطالعه را در شش گروه قرار داد که بهترتیب شامل 5، 4، 2، 1، 1 و 1 جمعیت بودند. نتایج همچنین نشان داد که تنوع صفات مورفولوژیکی، فنولوژیکی و مقدار اسانس با تنوع جغرافیایی مطابقت ندارد. این نتایج ممکن است در انتخاب جمعیتها برای تلاقی جهت ایجاد ارقام مطلوب مفید باشد.