نقش هنر به‌عنوان کاتالیزور نوآوری در برنامه درسی STEAM :تحلیلی بر کارکردهای تربیتی و شناختی در آموزش عمومی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری مطالعات برنامه درسی ، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران .

doi
10.48310/jcdr.2025.20277.1212
چکیده

پیشینه و اهداف: در پاسخ به چالش‌های نظام آموزشی قرن بیست‌و‌یکم، رویکرد میان‌رشته‌ای STEAM به عنوان یک چارچوب نوآورانه، تلفیق علوم، فناوری، مهندسی، هنر و ریاضیات را پیشنهاد می‌دهد. هدف این مقاله، بررسی ابعاد تربیتی، شناختی و خلاقانه ادغام هنر در برنامه درسی STEM در آموزش ابتدایی و متوسطه است. روش‌ها‌: روش پژوهش به‌صورت تحلیلی-توصیفی و مبتنی بر مطالعات کتابخانه‌ای و بررسی مقالات معتبر علمی انجام شده است. یافته‌ها: نتایج نشان می‌دهد که ادغام هنر در حوزه‌های علمی، ضمن تعمیق یادگیری و ارتقای تفکر انتقادی، موجب تقویت مهارت‌های حل مسئله، پرورش تفکر واگرا، افزایش درک زیبایی‌شناختی و ارتقای انگیزش یادگیرندگان می‌شود. همچنین، بررسی نمونه‌های موفق بین‌المللی، اثربخشی بالای این رویکرد را در تربیت نسل خلاق و مسئله‌محور تأیید می‌کند. نتیجه‌گیری: رویکرد STEAM با تأکید بر نقش هنر، می‌تواند به طراحی تجربه‌های یادگیری معنادار، الهام‌بخش و نوآفرین منجر شود. در این راستا، با وجود برخی موانع اجرایی، پیشنهادهایی برای پیاده‌سازی مؤثر این رویکرد در نظام آموزشی کشور ارائه شده است.