بررسی تنوع ژنتیکی برخی توده های گردوی ایرانی (Juglans regia) استان همدان با استفاده از نشانگرمولکولی SSR
نویسندگان
1 دانشجوی سابق کارشناسی ارشد گروه علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان
2 استادیار گروه علوم باغبانی دانشکده کشاورزی دانشگاه بوعلی سینا، همدان
3 دانشیار گروه باغبانی، پردیس ابوریحان، دانشگاه تهران
doi
چکیده
ایران بهعنوان یکی از منابع غنی ذخایر ژنتیکی گردو در جهان به حساب میآید. بررسی تنوع ژنتیکی موجود در این ذخایر ژنتیکی جهت شناسایی و معرفی ژنوتیپهای برتر اولین گام در هر برنامه مرتبط با حفاظت و توسعه پایدار کشت گونههای گیاهی است. نشانگر SSR بهدلیل داشتن مزایای فراوان از جمله چند شکلی بالا و وراثت همبارز نشانگر ایدهآل در شناسایی ارقام و مطالعه روابط ژنتیکی تودهها، خصوصاً در گیاهان هتروزیگوت دگرگشن مانند گردو میباشند. در این پژوهش تنوع ژنتیکی و ساختار ژنتیکی چهار توده گردو مشتمل بر 28 ژنوتیپ در استان همدان با استفاده از 11 نشانگر SSR بررسی و در مجموع 47 آلل چند شکل شناسایی شد. میانگین تعداد آللهای مشاهده شده به ازای هر مکان ژنی معادل 3/4 آلل بود. تعادل هاردی- واینبرگ درون تودهها برقرار بوده ولی بین تودهها در بیشتر مکانهای ژنی برقرار نشد که ممکن است ناشی از فشار گزینش و انتخاب طبیعی در شرایط اقلیمی مختلف باشد. بیشترین فاصله ژنتیکی بین تودههای تویسرکان و ملایر و کمترین آن بین تودههای تویسرکان و سرکان بود. بر اساس شاخص شانون تودههای همدان و ملایر بهترتیب دارای بیشترین و کمترین تنوع درون جمعیتی بودند. دندروگرام حاصل از تجزیه خوشهای بر اساس ضریب تشابه نی و به روش UPGMA، تودهها را به 2 گروه تقسیم کرد. دسته بندی تودهها با استفاده از دادههای مولکولی با دسته بندی آنها بر اساس موقعیت جغرافیایی انطباق پیدا کرد