مطالعه جامعه‌شناختی رابطه سرمایه فرهنگی و سواد رسانه‌ای در جوانان 18 تا 34 ساله شهر تهران

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد جامعه‌شناسی، دانشگاه پیام نور، تهران ایران. zariaghazadeh49@gmail.com

2 استادیار گروه علوم اجتماعی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران‌(نویسنده مسئول) mahnazjalili@alumni.ut.ac.ir

doi
10.22083/jccs.2023.379602.3702
چکیده

سواد رسانه‌ای، نوعی درک مبتنی بر مهارت است که به‌وسیله آن، می‌توان رسانه‌ها و انواع تولیدات آن را شناخت و از یکدیگر تفکیک نمود. این امر به عوامل متعددی همچون سرمایه فرهنگی افراد، متکی است. هدف از این پژوهش، بررسی رابطه میان سرمایه فرهنگی و سواد رسانه‌ای در میان جوانان شهر تهران است که از نظریات بوردیو درزمینۀ سرمایه فرهنگی و هابز، تامن و پاتر و شکاف آگاهی درزمینۀ سواد رسانه‌ای، استفاده شده است. روش پژوهش، پیمایشی و ابزار گردآوری داده‌ها، پرسشنامه بود. جامعۀ آماری شامل جوانان 18 تا 35 ساله ساکن شهر تهران در سال 1400 است که 386 نفر برای نمونه اصلی پژوهش با روش نمونه‌گیری سهمیه‌ای انتخاب شدند تا بررسی شود که آیا بین سرمایه فرهنگی و سواد رسانه‌ای در میان جوانان شهر تهران، رابطه‌ای وجود دارد. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد، سرمایۀ فرهنگی جامعۀ آماری (شامل: سرمایه‌های فرهنگی عینیت یافته، تجسم‌یافته و نهادینه‌شده)، نزدیک به متوسط است. سواد رسانه‌ای پاسخگویان که از جمع نتایج مؤلفه‌های (دسترسی، تحلیل، ارزیابی و تولید محتوای رسانه‌ای) به‌دست‌آمده است، کمی بالاتر از حد متوسط است. میان سواد رسانه‌ای و سرمایه فرهنگی متجسد و عینیت‌یافتۀ جوانان، رابطۀ مستقیم و معناداری وجود دارد، اما میان سواد رسانه‌ای و سرمایۀ فرهنگی نهادینه شده، رابطۀ معناداری وجود ندارد. همچنین میان جنسیت، تأهل و سطح درآمد با سواد رسانه‌ای، رابطه‌ای وجود ندارد.