فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

خرده‏فرهنگ، بخشی از فرهنگ است که از یک سو با فرهنگ حاکمِ جامعه پیوستگی دارد و از سوی دیگر، در برخی از جزئیات با آن در تضاد است، امّا این تضاد تا آنجایی نیست که منجر به ایجاد ضدفرهنگ و یا فرهنگِ کج‌روی شود؛ بلکه این انحراف از فرهنگ اصلی جامعه برای گرفتن امتیازاتی از فرهنگ مسلّط است که گاهی با قدرتِ چانه‏زنی به‌دست‌ می‏آید. در نظریه‏های جامعه‏شناسی از خرده‏فرهنگِ جوانان یاد شده و بسیاری از جامعه‏شناسان معتقدند، زمانی که تعدادی از جوانان در نوع رفتار و یا پوشش و حتی گفتار و تفکّرات خود با فرهنگ کلّی جامعه، تفاوت‏هایی را از خود بروز‌‏دهند و در این تفاوت‏ها پافشاری‌‏کنند، آن را باید ذیل خرده‏فرهنگِ جوانان بررسی‌کرد. در شاهنامۀ فردوسی در بخش پادشاهی منوچهر‌شاه، تلاشِ زال و رودابه را برای ازدواج با هم می‏توان مهم‏ترین خرده‏فرهنگِ جوانان در شاهنامه تلقّی‌کرد. هر دو نفر در جامعه و فرهنگی که به آن تعلّق‌ دارند با مخالفت‎هایی جدّی برای ازدواج مواجهند. نحوۀ برخوردِ زال و رودابه با مخالفت‎های اطرافیان و نوعِ امتیازگیری آنان از فرهنگِ جامعۀ خود در این مقاله از دیدِ نظریۀ خرده‏فرهنگی، بررسی شده است.