بازتعریف نقشهای معلم در چهارچوب PCK با توجه به مهارت بازخورد
نویسندگان
1 دانشیار گروه برنامه ریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران.
2 دانش آموخته دکتری برنامه ریزی درسی، دانشکده روانشناسی و علوم تربیتی، دانشگاه علامه طباطبایی، تهران، ایران
3 4دانشیار گروه علوم تربیتی، دانشکده علوم انسانی، دانشگاه تربیت دبیر شهید رجائی، تهران، ایران
doi
10.48310/jcdr.2025.18755.1145چکیده
پیشینه و اهداف: این پژوهش با هدف تحلیل و بازتعریف نقشهای معلم در چارچوب دانش آموزش محتوا (PCK) با تأکید ویژه بر مهارت بازخورد انجام شده است. هدف اصلی، ارائة مدلی جامع و عملیاتی برای نقشهای معلم است که بتواند تدریس اثربخش، یادگیری عمیق، و بهبود تعاملات عاطفی و شناختی در کلاس درس را تسهیل کند. روشها: این مطالعه با رویکرد کیفی، از نوع سنتزپژوهی بوده و به تحلیل ادبیات پژوهشی موجود پرداخته است. در گام نخست، 47 مقاله مرتبط که بین سالهای 2007 تا 2024 منتشر شده بودند، با معیارهایی نظیر ذکر کلیدواژه بازخورد، ارتباط با حوزه آموزش، و دسترسی به متن کامل انتخاب شدند. پس از غربالگری، 33 مقاله برای تحلیل عمیقتر مورد بررسی قرار گرفتند. تحلیلها بر اساس چارچوب PCK و تمرکز بر نقشهای کلیدی معلمان در فرایند یاددهی-یادگیری انجام شد. یافتهها: یافتهها همچنین نشان داد که بازخورد مؤثّر نه تنها به اصلاح عملکرد دانشآموزان کمک میکند؛ بلکه تفکر انتقادی، خودتنظیمی و اعتمادبهنفس آنان را تقویت کرده و محیطی حمایتی برای یادگیری فراهم میآورد. نتیجهگیری: مطالعات نشان داد که نقشهای معلم تحت عنوان تحلیلگر شرایط یادگیری، طراح و تنظیمگر محتوای آموزشی، تسهیلگر یادگیری و حل مسئله، و بازخورددهنده است. این نقشها در چارچوب چرخهای با محوریت بازخورد قرار میگیرند. این چرخه منجر به ارتقای کیفیت یادگیری میشود.