الگوسازی بلوغ حسابداری انتقادی و کیفیت منافع اجتماعی با تاکید بر نقش تئوری نمایندگی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری گروه حسابداری، دانشکده حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

2 دانشیار گروه مالی، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران

3 استادیار گروه حسابداری، دانشکده حسابداری، واحد رشت، دانشگاه آزاد اسلامی، رشت، ایران

doi
10.22099/jaa.2025.50756.2435
چکیده

این پژوهش با هدف طراحی الگویی برای بلوغ حسابداری انتقادی و ارتقای کیفیت منافع اجتماعی با تأکید بر نقش تئوری نمایندگی انجام شد. مسئله اصلی پژوهش، فقدان ساختاری جامع برای تحلیل و بهبود نظام حسابداری در راستای تأمین منافع اجتماعی بود. برای این منظور، از نظریه داده‌بنیاد و مصاحبه با 33 نفر از خبرگان به شناسایی عوامل کلیدی در راستای موضوع پژوهش در سالهای 1402-1403پرداخته شد. مدل نهایی شامل 219 کد اولیه و 18 کد ثانویه، در قالب شش دسته اصلی (عوامل علی، زمینه‌ای، مقوله محوری، مداخله‌گر، راهبردها و پیامدها) ارائه و با روش دلفی فازی اعتبارسنجی گردید. نتایج، چارچوبی کاربردی برای تقویت نظام حسابداری و پاسخگویی اجتماعی ارائه می‌دهد. نتایج نشان داد دستیابی به کیفیت منافع اجتماعی با تاکید بر نقش تئوری نمایندگی با چالش‌ها و محدودیت-هایی همراه و متأثر از عوامل گوناگونی می‌باشد که بایستی با کمک تئوری حسابداری انتقادی به اصلاح آنها اقدام کرد و از طریق دانش افزایی، اصلاح نظام حسابداری و موارد قانونی در راستای دستیابی آحاد مردم جامعه به افزایش کیفیت منافع اجتماعی اقدام نمود. این یافته هامی توانند به سیاست گذاران، سازمانهای دولتی و نهادهای مرتبط کمک کنند تا با شناسایی چالشها و محدودیت های موحود، سیاست هایی تدوین کنند که ضمن تقویت عدالت اجتماعی، شفافیت و پاسخگویی را در نظام حسابداری ارتقا دهند.