تبیین مفهوم فرصت‌های شرکتی و راهکار جلوگیری از تصاحب آنها از سوی مدیران (مطالعۀ تطبیقی نظام حقوقی امریکا، انگلیس و ایران)

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق خصوصی دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، ایران

2 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، ایران

3 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران مرکز، ایران

4 استادیار دانشگاه آزاد اسلامی واحد تهران شمال، ایران

doi
10.22034/law.2024.57443.3294
چکیده

چرخۀ سریع اطلاعات، شرکت‌ها را همواره در موقعیت‌هایی تجاری قرار می‌دهد و سودآوری موجود در آنها مدیران مربوطه را به‌شدت وسوسه می‌کند که در راستای منافع خصوصی خود از آنها بهره‌برداری نمایند و طبیعتاً این امر با منافع شرکت در تضاد است. «دکترین فرصت‌های شرکتی» به‌عنوان بخشی از مفهوم جامع‌تر وظیفۀ امانی با سابقۀ تاریخی طولانی، یکی از ابزارهای اختصاصی است که با وضع مقررات و اصولی همچون ضرورت افشا، از تصاحب فرصت‌های تجاری جلوگیری کرده، با خطر انحراف مقابله و درنهایت فرایند نحوۀ تخصیص صحیح را تنظیم می‌نماید که ریشه‌های آن در نظام حقوقی ایران هم قابل مشاهده است. آزمون‌های متعددی برای شناسایی فرصت شرکتی وجود دارد که بررسی آنها نشان می‌دهد در ایالات متحدۀ امریکا رویکرد «مالکیت‌محور» فرصت‌ها تا حد زیادی مدیران را در توسعۀ فعالیت‌های اقتصادی توانمند می‌سازد؛ درحالی که در انگلیس رویکرد «رفتارمحور» قانون شرکت‌ها مصوب 2006، الزام به داشتن وفاداری را در اولویت قرار داده است. در نظام حقوقی ایران ازآنجا که فرصت شرکتی از ویژگی‌های موردنظر قانونی ازجمله منفعت عقلانی برخوردار است، باید در فهرست جدید دارایی‌های باارزش شرکت‌ها به‌عنوان یک مال نامشهود مورد پذیرش قرار گیرد.