بررسی کالوس¬زایی و جنین¬زایی رویشی توت¬فرنگی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد علوم باغبانی، دانشکده¬های علوم کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

2 دانشیار علوم باغبانی، دانشکده¬های علوم کشاورزی، دانشگاه علوم کشاورزی و منابع طبیعی گرگان

3 دانشیار علوم باغبانی، دانشکده کشاورزی، دانشگاه بوعلی سینا همدان

doi
چکیده

کالوس­زایی و جنین­زایی رویشی ریزنمونه­های جدا شده از توت­فرنگی رقم کامارزا در کشت درون شیشه­ای مورد بررسی قرار گرفت. بدین منظور ریزنمونه­های توت­فرنگی در محیط کشت MS با ترکیبات هورمونی مختلف مستقر گردیدند. تجزیه آماری نتایج کالوس­زایی با 2 فاکتور اندام و هورمون بر اساس آرایش فاکتوریل در قالب طرح کاملاً تصادفی در 4 تکرار و نتایج جنین­زایی رویشی بر اساس آزمون t بین دو اندام گلبرگ و نهنج میوه مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. در این بررسی آلودگی و قهوه­ای شدن ریزنمونه­ها از عمده­ترین مشکلات ریزازدیادی توت­فرنگی بود. بر اساس نتایج این پژوهش، ترکیب هورمون­های تیدیازورون (12 میکرومولار) به­علاوه ایندول­بوتریک­اسید (05/0 میکرومولار) و بنزیل­آمینوپورین (4/44 میکرومولار) به­علاوه نفتالین­استیک­اسید (05/0 میکرومولار) در دو اندام برگ و دمبرگ توت­فرنگی قابلیت تولید کالوس را در محیط کشت MS نشان دادند. از لحاظ وزن­تر کالوس بین دو اندام مذکور و ترکیب هورمونی آن­ها اختلاف معنی­دار وجود داشت (01/0>p) اما در وزن خشک کالوس تفاوتی با یکدیگر نداشتند (05/0<p). بررسی­های بافت شناسی حاکی از آن بود که در دمبرگ توت­فرنگی تولید کالوس در لایه­ کامبیوم انجام شده است. در بین تیمارهای اعمال شده برای جنین­زایی رویشی توت­فرنگی تنها در هورمون­های تیدیازورون (12 میکرومولار) با ایندول­بوتریک­اسید (05/0 میکرومولار) و در دو اندام گلبرگ و نهنج این گیاه جنین تشکیل شد. نتایج نشان داد که تعداد جنین تشکیل شده در ریزنمونه­های گلبرگ با اختلاف معنی­داری بیشتر از جنین­های به­دست آمده از ریزنمونه­های نهنج است.