نقش دیوان بین المللی کیفری در تحقق اهداف و پیشبرد حقوق بشر و تبیین ابعاد ژئوپلیتیک آن

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری حقوق بین الملل عمومی، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

2 استادیار، گروه حقوق بین الملل، واحد بوشهر، دانشگاه آزاد اسلامی، بوشهر، ایران.

3 استادیار، گروه حقوق، دانشگاه پیام نور، تهران، ایران.

doi
10.22034/jgeoq.2024.485148.4152
چکیده

حقوق بشــر دوستانه یک مســئله جهانی اســت و تضمین رعایت آن نیز راهکارهای جهانی می طلبد. یکی از راه های حمایت و تضمین رعایت حقوق بشــر دوســتانه، وجود سازوکارهای اجرایی اســت. از این رو برای حمایت از حقوق بشر دوســتانه در عرصه بین المللی نیاز به سازوکارهای بین المللی است. از سوی دیگر، آخرین گام در فرایند توســعه رژیم های حقوقی، تعبیــه قواعد کیفری در حمایت از اصــول و قواعد آن نظــام اســت. در این میان، دیوان کیفری بین‌المللی ساختار حقوقی نوینی برای تعقیب مرتکبین جنایات بین‌المللی و ناقضان حقوق انسانهاست. دیوان مزبور از طریق ایجاد پیوند بین صلح و امنیت بین‌المللی و عدالت کیفری با مقوله حقوق بشر و حقوق بشردوســتانه ارتباط یافته است که در پرتو اساسنامه‌اش، می‌تواند نقش مهمی در پیشبرد سیاست‌های حقوق بشر دوســتانه داشته باشد. تفسیر قواعد اساسنامه بر اساس حقوق بشــر دوستانه، ماهیت حقوق بشر دوســتانه جنایات بین‌المللی مشمول صلاحیت دیــوان و... همگی دال بر تحــول و تکامل حقوق کیفری بین‌المللی به ســمت حمایت ســازمان‌یافته از حقوق بشر دوســتانه و برخورد کیفری با نقض‌های بنیادین حقوق بشر دوســتانه می‌باشد. اما مســاله اصلی مدنظر نوشتار حاضر این است که نقش دیوان بین المللی کیفری در تحقق اهداف و پیشبرد حقوق بشر و تبیین ابعاد ژئوپلیتیک آن چگونه است؟ با توجه به چنین رویکردی، این پژوهش با روشی توصیفی و تحلیلی و با استفاده از منابع کتابخانه‌ای و اسنادی در پی پاسخگویی به پرسش مطرح شده فوق است.