تببین سیاستهای رسانهای ایران در قبال مسایل زیست محیطی از منظر صاحبنظران
نویسندگان
1 دانشیار علوم ارتباطات دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران.
2 دانشآموختة دکتری علوم ارتباطات، دانشگاه آزاد اسلامی، واحد تهران مرکز، تهران، ایران (نویسندة مسئول)
doi
10.22083/jccs.2021.246884.3159چکیده
هدف مقالة پیشِرو تحلیل و واکاوی سیاستهای رسانهای در قبال مسائل و معضلات زیستمحیطی است و اینکه مدل مناسب رسانهای پرداخت به مسائل زیستمحیطی کدام است و چه ویژگیها و اقتضائاتی دارد؟ چارچوب مفهومی این پژوهش نظریة ارتباطات محیطِزیست با تأکید بر فرآیند کارکردگرایی، برجستهسازی، سیاستگذاری رسانهای است. برای دستیافتن به الگوی رسانهای، با استفاده از روش نمونهگیری هدفمند، 22 تن از استادان ارتباطات و جامعهشناسی و افراد دارای تجربة کاری در حوزة رسانه و محیطِزیست مورد مصاحبههای عمیق نیمهساختاریافته قرار گرفتند. سپس، با کدگذاری، دادهها مورد تعبیر و تفسیر قرار گرفت. یافتههای پژوهش نشان میدهد رسانه و کارگزار، سه کارکردِ خدمتی اصلی برای ترویج توسعة پایدار دارند. اولین کارکرد رسانه که در این پژوهش شناسایی شد، عبارت از فراهمسازی عواملِ میانجیِ شکوفاییِ توسعة پایدار اسـت. عوامل میانجی که مقولاتی همچون درگیرکردن مردم، بهادادن به سازمانهای مردمنهاد و پایکارآوردن دانشگاهیان را دربرمیگیرد. دومین کارکرد رسانه، بهکارگیری راهبرد پنجگانة انتشار رسانة تخصصی حوزة محیطِزیست، استخدام و بهکارگیری خبرنگار تخصصی حوزة محیطِزیست، انتشار و برجستهسازی مسائل زیستمحیطی، اطلاعرسانی مسائل زیستمحیطی و پاسخگوکردن مسئولان برای ترویج اخبار توسعة پایدار اسـت. سرانجام سومین کارکرد خدمتی، تدوین سیاستگذاری کلان زیستمحیطی، نگاه غیراقتصادی و آیندهنگرانه به محیطِزیست، پرهیز از سیاستزدگی در حوزة محیطِزیست و بهکارگیری مسئولان متعهد و متخصص حوزة محیطِزیست است. بهعبارتدیگر، از دریچۀ این کارکردهای خدمتی است که در ساختار رسانه و کارگزار حاکمیتی، توسعۀ پایدار محقق خواهد شد.
