روزنامهنگاری دین در ایران؛ تحلیلمحتوای خبرگزاریهای رسمی در سال 1399
نویسندگان
1 کارشناس ارشد علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبائی msolgi376@gmail.com
2 دانشجوی دکتری علوم ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی (نویسنده مسئول) z.ardekani@gmail.com
3 دانشیار دانشکده ارتباطات دانشگاه علامه طباطبایی mmforghani@atu.ac.ir
doi
10.22083/jccs.2022.301208.3424چکیده
دین در طول تاریخ رسانههای خبری وجود داشته و موضوعات مربوط به دین بخشی از گفتمانهای روزنامهنگاری بوده است. در ایران نیز دین در رسانهها حضور پررنگی دارد؛ اما رابطۀ بین روزنامهنگاری و دین کمتر موردتوجه پژوهشگران قرار گرفته است. این پژوهش به دنبال توصیف و تبیین روزنامهنگاری دین بهعنوان یک سبک روزنامهنگاری در فضای رسانهای ایران است؛ برای این منظور به بررسی اخبار دینی در خبرگزاریهای رسمی کشور پرداخته و سعی میکند روزنامهنگاری دین را از دو منظر سبک (فرم) و مضمون توصیف نماید. برای این منظور از روش تحلیل محتوای کمی در این پژوهش استفاده شده است. نتایج نشان میدهد که روزنامهنگاری دین در ایران عمدتاً دارای ویژگیهای ذیل است؛ سخت خبر، دارای سبک روزنامهنگاری عینی، همراه با تیتر استنباطی، استفاده از روش هرم وارونه، با ارزش خبری تازگی و رویکردی تبلیغی. همچنین ازنظر مضامین این سبک از روزنامهنگاری بیشتر به ابعاد سیاسی، اجتماعی و مناسکی دین میپردازد که گفتمان سنتی نسبت به دین را اتخاذ مینماید. گفتمان دین سنتی که به جنبههای اجتماعی دین تأکید دارد مثل امر به معروف و نهی از منکر و مناسک بزرگ جمعی مثل نماز عید فطر.