فهرست نشریات علمی دسترسی آزاد ایران

در میان داستان‌نویسان ایرانی، غلامحسین ساعدی به عنوان نویسنده‌ای روان‌پزشک، توانسته‌است نمودهای اضطراب ناشی از دغدغه‌های وجودی را در شخصیت‌هایی رئالیستی و باورپذیر به تصویر بکشد. نویسندة مقاله کوشیده‌است نشان دهد برخلاف نظر برخی منتقدان که حضور بعضی از شخصیت‌ها و کنش آن‌ها را در آثار ساعدی، به‌ویژه در عزاداران بَیَل، نابجا و ناشی از ضعف داستان دانسته‌اند، با توجه به رویکرد روانکاوی هستی‌گرا، این شخصیت‌ها و کنش‌هایشان تبیین‌شدنی است. مسئلة اصلی در مجموعه‌داستان عزاداران بَیَل، احساس تنهایی برآمده از اضطراب مرگ است و شخصیت‌های داستان‌ها با انکار مرگ و تجربة اضطراب ناشی از آن، هر یک مکانیسم دفاعی خاصی را برمی‌گزینند تا بتوانند به زندگی خود ادامه دهند. ساعدی با این مکانیسم‌های دفاعی آشنایی داشت و توانسته‌است آن‌ها را در آثار خود به‌خوبی به تصویر بکشد و با جسارت این آشفتگی‌ها را به نمایش بگذارد تا خود خواننده به تأمل در آن بپردازد و متأثر از فضای داستان، به وضعیت خویش و دنیای پیرامونش بیندیشد.