بررسی تغییرات غلظت ذرات PM10و تأثیر پارامترهای هواشناسی بر آن در سال 1392 (مطالعه موردی: شهر زاهدان)

نویسندگان

1 استادیار، گروه برنامه‌ریزی، مدیریت و آموزش محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

2 کارشناس ارشد، گروه برنامه‌ریزی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

3 کارشناس ارشد، گروه برنامه‌ریزی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

4 کارشناس ارشد، گروه آلودگی های محیط زیست، دانشکده منابع طبیعی، دانشگاه صنعتی اصفهان، اصفهان، ایران.

5 کارشناس ارشد، گروه برنامه‌ریزی محیط زیست، دانشکده محیط زیست، دانشگاه تهران، تهران، ایران.

doi
10.22038/jreh.2018.27021.1181
چکیده

زمینه و هدف: ذرات معلق، اثرات منفی بسیاری بر سلامتی انسان­ ها و گیاهان و همچنین نقش بسیار مهمی در تغییرات آب و هوای جهانی دارند. با توجه به این که پارامترهای هواشناسی می­توانند بر میزان غلظت و پراکنش آلاینده­ها از جمله ذرات معلق مؤثر باشند، مطالعه حاضر با هدف بررسی تغییرات روزانه، ماهانه و فصلی غلظت PM10 در فصول بهار، تابستان و پاییز و بررسی تأثیر پارامترهای هواشناسی بر میزان غلظت PM10 در فصول بهار، تابستان و پاییز انجام شد.مواد و روش‌ها: در این تحقیق، ابتدا تغییرات روزانه، ماهانه و فصلی غلظت PM10 در سال 1392 بررسی شد. سپس درجۀ ارتباط بین PM10 با پارامترهای هواشناسی توسط همبستگی پیرسون(Pearson correlation) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفت. همچنین به منظور پیش­بینی غلظت PM10 از مدل رگرسیون استفاده شد.یافته‌ها: بر اساس نتایج مطالعه در بررسی میانگین روزانه غلظت PM10 در طول دوره مورد مطالعه، بیشترین غلظت PM10 در 22 مرداد 1392 (µg/m3 1077) و کمترین غلظت آن در 8 فروردین 1392 (µg/m3 42) بوده است. همچنین میانگین ماهانه نشان می­دهد بیشترین غلظت در ماه مرداد (µg/m3 301/06) و کمترین غلظت در آبان ماه (µg/m3 152/16) بوده است. از نظر غلظت فصلی، بیشترین غلظت ذرات معلق (µg/m3 272/76) در فصل تابستان مشاهده می‌شود. بر اساس نتایج ، ذرات معلق با دما و سرعت باد همبستگی مستقیم، و با بارش و رطوبت نسبی همبستگی معکوس دارد.نتیجه‌گیری: بارش و رطوبت نسبی تأثیر معکوس، ولی دما و سرعت باد تأثیر مستقیم بر روی میزان غلظت ذرات PM10 دارند. همچنین میزان ضریب تشخیص در مدل رگرسیون، حاکی از آن است که 13، 25 و 6 درصد از تغییرات PM10 به ترتیب در فصول بهار، تابستان و پاییز، به­وسیله پارامترهای هواشناسی استفاده شده در این مدل تشریح می­شوند. با توجه به نتایج فوق می­توان گفت که شرایط هواشناسی نامطلوب ممکن است به افزایش غلظت PM10 منجر شود.