تبلیغات محصولات فرهنگی و ارائۀ مدل مناسب تبلیغاتی در فضای رسانه‌ای ایران

نویسندگان

1 دانشیار گروه مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

2 دانشیار گروه مدیریت علوم ارتباطات، دانشکده علوم انسانی، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاداسلامی، تهران، ایران.

3 دانشجوی دکترای مدیریت و برنامه‌ریزی فرهنگی، دانشکده مدیریت و اقتصاد، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

4 استادیار گروه مدیریت فرهنگی، دانشکده اقتصاد و مدیریت، واحد علوم و تحقیقات، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران (نویسنده مسئول).

5 دانشیار گروه مدیریت و سیاستگذاری فرهنگی، واحد تهران شمال، دانشگاه آزاد اسلامی، تهران، ایران.

doi
10.22083/jccs.2021.303199.3435
چکیده

پژوهش پیش‌رو در صدد ارائۀ مدل مناسب برای تبلیغات محصولات فرهنگی است. در این پژوهش تلاش شده فرایند تبلیغات محصولات فرهنگی در فضای رسانه‌ای کشور (تلویزیون، روزنامه­ها و مجلات) و تغییر و تحولات آن از زوایای مختلف بررسی و موشکافی شود و متناسب با ابعاد، مؤلفه­ها، شاخص­ها، عوامل مؤثر و ویژگی­های آن، مدل بومی مناسب و جامع و یکپارچه‌ای برای تبلیغات محصولات فرهنگی ارائه شود. رویکرد مورداستفاده در پژوهش پیش رو روش کمّی و کیفی (آمیخته) است. جامعۀ آماری پژوهش خبرگان دانشگاهی و متخصصان علمی و اجرایی فعال در حوزۀ تبلیغات محصولات فرهنگی و فضای رسانه‌ای را شامل می­شود که بر اساس دیدگاه‌های 18 نفر از خبرگان و 385 فعال تبلیغاتی با رویکرد سیستمی استراوس و کوربین، طی سه مرحلۀ کدگذاری باز و محوری و انتخابی، 50 مفهوم و12 مقوله استخراج شد. از این میان، تبلیغات محصولات فرهنگی به‌عنوان مقولۀ مرکزی و 11 مورد دیگر اجزای نظریۀ داده‌­بنیاد پژوهش را تشکیل دادند. یافته‌ها نشان داد از چهار مقولۀ اصلی شرایط علّی، محوری، راهبردی و پیامدها به‌ترتیب سیاست‌های دولتی مبتنی بر حمایت از تولیدات فرهنگی و تغییر نگرش به محصول یا کالابودن آن‌ها، داشتن برنامۀ تبلیغاتی و اطلاع‌رسانی، آموزش‌های نهادی در دو سطح تولیدکنندگان و نهاد خانواده و تأکید بر حفظ هویت و ارزش‌های اصیل جامعه بالاترین سطح تأکیدات را دارند. لذا، در چارچوب ادبیات نظری پژوهش، دیدگاه خبرگان و بهره­گیری از نظریۀ داده‌بنیاد، مدل پیشنهادی برای تبلیغات محصولات فرهنگی در فضای رسانه‌ای ایران طراحی و تدوین شد.