بررسی عوامل مؤثر بر درک کاربران از کتابخانه ‏های دیجیتالی (مطالعه موردی: کتابخانه دیجیتالی دانشگاه علامه طباطبائی)

نویسندگان

1 استادیار، گروه علم اطلاعات ودانش‌شناسی، پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

2 دانشجوی دکتری علم اطلاعات و دانش شناسی دانشگاه اصفهان، کتابخانه مرکزی پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی، تهران، ایران

doi
10.22054/jks.2019.46522.1251
چکیده

هدف از پژوهش حاضر بررسی عوامل مؤثر بر درک کاربران از کتابخانه ‏های دیجیتالی با تأکید بر کتابخانه دیجیتالی دانشگاهی علامه طباطبائی بود. روش پژوهش، از نوع توصیفی- تحلیلی و به لحاظ هدف کاربردی بود. همه دانشجویان دانشگاه علامه طباطبائی جامعه آماری این پژوهش را تشکیل می ‏دهند (18000 دانشجو) که از این بین 378 دانشجو با استفاده از جدول کرجسی و به روش نمونه‌گیری تصادفی ساده انتخاب شده ‏اند. ابزار گردآوری اطلاعات پرسشنامه محقق ساخته که شامل 3 سؤال جمعیت شناختی (جنسیت، تجربه استفاده از کتابخانه دیجیتالی و مقطع تحصیلی) و 8 مؤلفه با 25 سؤال بسته عبارت از کیفیت سیستم، کیفیت اطلاعات، کیفیت خدمات، سودمندی، سهولت استفاده، وابستگی کتابخانه دیجیتالی، رضایت کاربر و وفاداری کاربر بود، استفاده شد. برای تجزیه‌وتحلیل داده ‏ها از آزمون تی تک نمونه ‏ای، تی مستقل و تحلیل واریانس در سطح معناداری 05/0=α استفاده شد. یافته‏ های پژوهش نشان داد با توجه به سطح معناداری محاسبه شده همه مؤلفه‌های مؤثر بر درک دانشجویان از کتابخانه دیجیتالی دانشگاه علامه طباطبائی شامل کیفیت سیستم (800/39-)، کیفیت اطلاعات (425/57-)، کیفیت خدمات (721/57-)، سودمندی (320/66-)، سهولت استفاده (587/49-)، وابستگی کتابخانه دیجیتالی (944/60-)، رضایت کاربر (497/61-) و وفاداری کاربر (488/60-) تفاوت معناداری وجود دارد. همچنین ازلحاظ سطح معناداری محاسبه شده عوامل جنسیت (546/0) و مقطع تحصیلی (064/0) بر درک دانشجویان از کتابخانه دیجیتالی دانشگاه علامه طباطبائی تفاوت معنی ‏داری وجود ندارد؛ اما بین نگرش دانشجویان بر درک از کتابخانه دیجیتالی دانشگاه علامه طباطبائی و تجربه استفاده از کتابخانه دیجیتالی (000/0) با توجه به سطح معناداری محاسبه شده تفاوت معنی ‏داری وجود دارد. نتایج حاصل از بررسی نشان دهنده تأثیر کلی متغیر درک بر کتابخانه دیجیتالی دانشگاه علامه طباطبائی است و هر کدام از این مؤلفه‌های درک می‏تواند با توجه به مدل‏ های مختلف در محیط‏ های گوناگون تعریف شوند.