الگویی برای شناسایی و تبیین مضامین حسابداری خلاقانه: با رویکرد تحلیل مضمون و دیمتل فازی
نویسندگان
1 استادیار گروه حسابداری ، واحد کاشان،دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان ،ایران.
2 دانشجوی دکتری گروه حسابداری ، واحد کاشان، دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان، ایران.
3 گروه حسابداری، واحد بندرگز ،دانشگاه آزاد اسلامی ، بندرگز، ایران.
4 استادیار گروه حسابداری ، واحد کاشان،دانشگاه آزاد اسلامی، کاشان ،ایران
doi
10.22099/jaa.2023.47654.2344چکیده
هدف این مطالعه، اکتشاف و بسط مضامین شناسایی شدهی حسابداری خلاقانه براساس ارزیابی فرآیند فازی دیمتل (FDEMATEL) میباشد. این مطالعه به لحاظ نوع جمع آوری داده ها ترکیبی است. در بخش کیفی این مطالعه از تحلیل تماتیک بهره برده شده است و طی سه مرحله کدگذاری، ابعاد مدل تدوین گردید. سپس در بخش کمی ابتدا از طریق تحلیل دلفی فازی ابتدا پایایی مولفههای شناسایی شده مورد بررسی قرار گرفت و سپس از طریق تحلیل فازی دیمتل نسبت به تعیین تأثیرگذارترین مضامین شناسایی شده در حسابداری خلاقانهی شرکتهای بازار سرمایه اقدام گردید. جامعه هدف در بخش کیفی ۱2 نفر از خبرگان حسابداری و اساتید دانشگاهی بودند که چه به لحاظ علمی و چه به لحاظ تجربی، خبره تلقی میشدند. نمونهگیری در بخش روش شناسی کیفی، نمونهگیری نظری و نحوه تعیین نمونه گلوله برفی بود. اما جامعه هدف در بخش کمی 30 نفر از مدیران مالی شرکتهای بورسی بودند، که براساس تجربههای کاری و سطح دانش فنی و تخصصی از طریق نمونهگیری همگن انتخاب شدند. نتایج پژوهش در بخش کیفی از وجودِ ۳ مضمون فراگیر؛ ۶ مضمون سازمان دهنده و 36 مضمون پایه در قالب چارچوب تماتیک ۶ بعدی حکایت داشت که طی سه مرحله کدگذاری آترید-استرلینگ (۲۰۰۱) اکتشاف شدند. نتایج در بخش کمی نشان داد، براساس فرآیند فازی دیمتل سه معیار A1 (عینیتگرایی ذاتی مبنای حسابداری خلاقانه)، A4 (ضعف کنترل داخلی مبنای حسابداری خلاقانه) و A6 (ضعف آیندهنگری مبنای حسابداری خلاقانه)، نسبت به سایر مولفههای شناسایی شده از تحریک زمینهای بالاتری در حسابداری خلاقانهی شرکتهای بازار سرمایه برخوردار میباشند.